«اسکورت» ترکیب برنده فرم و محتوا

خبرگزاری مهر-گروه هنر-محمدمهدی ابراهیمی‌نصر؛ «اسکورت»، دومین تجربه‌ سینمایی یوسف حاتمی‌کیا، تا اینجای چهل‌ و چهارمین جشنواره فیلم فجر، قدوقواره‌ یک «سینمای استاندارد» را به رخ می‌کشد. حاتمی‌کیای جوان نشان داد که برخلاف بسیاری از فیلمسازان نسل جدید، مرز میان دغدغه‌مندی اجتماعی و سرگرمی‌سازی را به‌ خوبی می‌شناسد. این فیلم نه تنها یک اثر جاده‌ای شسته‌رفته است، بلکه قصه‌ای را روایت می‌کند که با وجود ریشه‌های واقع‌گرایانه‌اش در بطن جامعه، کمتر به این شکل منسجم بر پرده‌ نقره‌ای دیده شده بود.

آنچه «اسکورت» را از یک اثر معمولی متمایز می‌کند، پژوهش عمیق پشت فیلمنامه است. فیلم به جای آنکه اطلاعات مربوط به زیست «شوتی‌ها» و سازوکار «اسکورت» آنها را به صورت گل‌درشت و شعاری به مخاطب ارائه کند، آنها را در تاروپود درام تنیده است. ما با دنیایی مواجهیم که در آن شرایط اقتصادی، آدم‌ها را به انتخاب‌های دشوار وادار می‌کند؛ اما فیلمساز با هوشمندی، این اطلاعات را از طریق فضاسازی ملموس و دیالوگ‌های به‌اندازه، به بخشی از هویت بصری فیلم تبدیل کرده است.

در بخش فنی، کارگردانی و تدوین فیلم با درکی درست از ژانر جاده‌ای-ماجراجویانه پیش می‌روند. دکوپاژهای دقیق حاتمی‌کیا در کنار ریتمی که لحظه‌ای از نفس نمی‌افتد، مخاطب را در التهاب میان یک سرباز نیروی انتظامی و یک راننده شوتی زن شریک می‌کند. این ضرب‌آهنگ سریع، دقیقاً همان چیزی است که قصه برای روایتِ یک تقابلِ اجباری به آن نیاز داشت.

در این میان، بازی‌ها نیز به شکلی غافلگیرکننده یکدست هستند؛ از نقش‌آفرینی‌های باورپذیر امیر جدیدی و هدی زین‌العابدین گرفته تا حضور موثر بازیگرانی چون رضا کیانیان و افشین هاشمی. حتی بازیگران فرعی نیز از اتمسفر فیلم بیرون نمی‌زنند و به اعتبار دنیای اثر می‌افزایند.

اما مهم‌ترین دستاورد «اسکورت»، نگاهِ عاری از قضاوت و آسیب‌شناسانه‌ آن است. فیلمساز با ظرافتی تحسین‌برانگیز، میان «کالای قاچاق برای معاش» و «قاچاق مواد مخدر» خط فاصلی پررنگ می‌کشد. او بدون آنکه عمل جابه‌جایی غیرقانونی را تطهیر کند، از افتادن به ورطه‌ اتهام‌زنی یک‌جانبه نیز خودداری می‌کند. این نگاه انسانی باعث می‌شود مخاطب با شخصیت‌هایی که در بن‌بست‌های معیشتی گیر کرده‌اند همدلی کند و با آنها در مسیر سخت جاده همراه شود.

«اسکورت» اثری است که هم در فرم به‌ویژه در جلوه‌های ویژه و کارگردانی و هم در محتوا، بلوغ فیلمسازش را نشان می‌دهد. با توجه به این سطح از پختگی، بعید نیست که در شب اختتامیه، نام این فیلم و عواملش را بارها در لیست برگزیدگان بشنویم.