نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
لطفا پاسخ را به عدد انگلیسی وارد کنید:
مرا به خاطر بسپار
به گزارش اکوایران، با ادامه رشد قیمت اجارهخانه در تهران، مستأجران مجرد به یکی از آسیبپذیرترین گروههای بازار تبدیل شدهاند؛ گروهی که اغلب بهدلیل درآمد محدود و نداشتن شریک درآمدی، ناچارند به سراغ کوچکترین و ارزانترین واحدهای موجود در بازار بروند. اما پرسش اینجاست: در شرایط فعلی، چه گزینههایی برای این گروه باقی مانده است؟ […]
به گزارش اکوایران، با ادامه رشد قیمت اجارهخانه در تهران، مستأجران مجرد به یکی از آسیبپذیرترین گروههای بازار تبدیل شدهاند؛ گروهی که اغلب بهدلیل درآمد محدود و نداشتن شریک درآمدی، ناچارند به سراغ کوچکترین و ارزانترین واحدهای موجود در بازار بروند. اما پرسش اینجاست: در شرایط فعلی، چه گزینههایی برای این گروه باقی مانده است؟
در مناطقی مانند منطقه ۱۰ (جیحون، سلسبیل، کمیل)، اجاره یک واحد تا حداکثر ۵۰ مترمربع، معمولاً بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان بهصورت رهن یا با اجارههای ماهانه تا سقف ۱۸ میلیون تومان عرضه میشود. با این حال، همچنان میتوان با بودجهای حدود ۴۰۰ میلیون تومان، یک واحد دارای پارکینگ، انباری و آسانسور را بهصورت رهن کامل در این محدوده اجاره کرد.
برای مثال، در محله جیحون، یک آپارتمان ۵۰ متری و ۸ سال ساخت با امکانات کامل، با ۴۰۰ میلیون تومان رهن کامل آگهی شده است.
با این حال، افراد مجرد برای رهن یا اجاره خانه با محدودیتهایی مواجهاند؛ چراکه در برخی فایلها عباراتی مانند «فقط خانواده»، «به مجرد اجاره داده نمیشود» یا «فقط خانم» دیده میشود. این موارد، حتی اگر از نظر قانونی الزامآور نباشند، در عمل شانس یافتن خانه را برای مستأجران مجرد کاهش میدهد.
در شرق تهران، در مناطقی مانند مناطق ۷، ۱۳ و ۱۴، امکان رهن کامل آپارتمانهایی با مساحت کمتر از ۴۰ مترمربع و بودجهای حداکثر ۴۰۰ میلیون تومان وجود دارد. برای نمونه، در محله لشکر، یک واحد ۳۲ متری، ۹ سال ساخت و دارای انباری، با مبلغ ۳۵۰ میلیون تومان رهن کامل آگهی شده است.
آپارتمانهای زیرهمکف و واحدهای با سن بنای بالای ۳۰ سال نیز بهدلیل صرفهجویی اقتصادی، جزو گزینههای قابلتوجه برای افراد مجرد و جمعهای مجردی هستند. یک مشاور املاک در این رابطه میگوید: «بهدلیل آنکه توان و درآمد اکثر افراد مجرد در تهران پاسخگوی اجاره خانههای نوساز یا حتی معمولی نیست، معمولاً به سراغ واحدهای قدیمی یا زیرهمکف میروند. این خانهها ممکن است از نظر نورگیری و تهویه وضعیت مطلوبی نداشته باشند، اما بهدلیل اجاره پایینتر، برای دانشجویان یا کسانی که تنها زندگی میکنند، مناسبتر هستند.»
او اضافه میکند: «در برخی موارد، افراد مجرد با تشکیل جمعهای همخانهای، مانند گروههای چندنفره از آقایان یا خانمها، هزینه اجاره را میان خود تقسیم میکنند تا بتوانند از پس هزینهها بربیایند.»
در مجموع، مستأجران مجرد در تهران با محدودیتهای دوگانهای روبهرو هستند؛ از یکسو فشار قیمتی و کاهش توان اقتصادی، و از سوی دیگر محدودیت انتخاب در برخی از فایلهای مسکن. در چنین شرایطی، همخانهشدن، خانههای کوچک، قدیمی یا زیرهمکف، تنها گزینههای باقیمانده برای این گروه از شهروندان هستند.
با افزایش سقف تسهیلات خرید مسکن زوجین در تهران از یک میلیارد به دو میلیارد تومان، انتظار میرفت تقاضا برای اوراق «تسه» افزایش پیدا کند و قیمت این اوراق نیز تحت تأثیر قرار بگیرد. اما رفتار بازار نشان میدهد این اتفاق، دستکم تاکنون، چندان پررنگ نبوده است.
تداوم رکود معاملاتی در بازار مسکن، ریشه در تشدید نااطمینانیها و رشد هزینههای ساخت دارد. در سالهای اخیر، سرعت رشد هزینهها از ظرفیت درآمدی مردم پیشی گرفته و فضای بین قیمتها و توانمندی متقاضیان را چنان فاصله انداخته که حتی ورود قیمتهای بالاتر نیز نتوانسته است تقاضایی را از رکود خارج کند.
در این گزارش، فایلهای اجاره واحدهای تجاری در پاساژها و مجتمعهای خرید مناطق مختلف تهران را رصد کردیم. هزینه حضور در بازارهای تجاری پایتخت بسته به عواملی مانند موقعیت جغرافیایی، سطح درآمد منطقه، میزان تردد مشتری، برندهای فعال در پاساژ، کیفیت خدمات مجتمع و جایگاه واحد در با یکدیگر فاصله زیادی دارند و این تفاوت قیمت باعث میشود از منظر توجیه اقتصادی، انتظارات فروش یک واحد تجاری در پاساژهای مختلف نیز متفاوت باشد. علاوه بر هزینه اجاره، سایر هزینههای جاری مانند شارژ مجتمع، هزینه انرژی، نیروی انسانی و … نیز تحت تاثیر موقعیت مکانی و سطح خدمات پاساژ قرار دارند. برای نمونه، بررسی فایلهای موجود نشان میدهد یک واحد تجاری حدود ۱۳ متری در کوروش مال با شرایط رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه حدود ۱۰۰ میلیون تومان عرضه شده است؛ در حالی که در هروی سنتر یک واحد با متراژ مشابه با رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه ۵0 میلیون تومان فایل شده است.
یکی از پرسشهایی که در ادبیات اقتصاد مسکن مطرح میشود این است که چه ارتباطی بین اشتغال و مالکیت مسکن وجود دارد؟ آیا افزایش تعداد افراد شاغل در یک خانوار، به افزایش احتمال مالکیت مسکن منجر میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، اطلاعات طرح هزینه و درآمد خانوار شهری سال ۱۴۰۳ مرکز آمار ایران را بررسی کردیم؛ انتظار میرود خانوارهایی که درآمد فعال بیشتری دارند، شانس بالاتری برای خرید مسکن داشته باشند؛ اما نتایج نشان میدهد مالکیت مسکن تنها بازتاب درآمد فعلی خانوار نیست. عواملی مانند سابقه درآمدی، امکان پسانداز، سن خانوار و فرصت انباشت دارایی در طول زمان نیز نقش مهمی در شکلگیری مالکیت دارند. بالاترین سهم مالکیت نه در میان شاغلان، بلکه در میان خانوارهای دارای درآمد بدون کار مشاهده میشود؛ ۸۶.۶ درصد خانوارهای این گروه مالک مسکن هستند. بررسی سن خانوارها نیز این الگو را تأیید میکند؛ سهم مالکیت از ۲۵.۱۶ درصد در میان خانوارهای جوان زیر ۳۰ سال، به ۸۸.۷۲ درصد در خانوارهای دارای سرپرست ۶۰ سال و بیشتر افزایش مییابد؛ مالکیت مسکن بیشتر نتیجه انباشت دارایی در طول زمان است تا ً درآمد و اشتغال فعلی خانوار.
Δ