نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
لطفا پاسخ را به عدد انگلیسی وارد کنید:
مرا به خاطر بسپار
اکباتان سالهاست که یکی از خاصترین محلههای بازار مسکن تهران محسوب میشود؛ جایی که برخلاف بسیاری از مناطق، افزایش سن ساختمانها نتوانسته ارزش واحدهای مسکونی را بهطور محسوسی کاهش دهد. تازهترین بررسیها از بازار مسکن در تیر ۱۴۰۵ نشان میدهد این شهرک نهتنها جایگاه قیمتی خود را حفظ کرده، بلکه همچنان یکی از پرتقاضاترین مناطق غرب تهران است.
بر اساس دادههای بازار، میانگین قیمت هر مترمربع مسکن در اکباتان به حدود ۳۰۷ میلیون تومان رسیده؛ رقمی که نسبت به بهمن ۱۴۰۴ حدود ۶۸ درصد افزایش داشته است. در همین بازه، میانگین قیمت در شهرک آپادانا به حدود ۲۴۹ میلیون تومان و در کوی بیمه به حدود ۲۳۵ میلیون تومان رسیده است. این ارقام نشان میدهد اکباتان همچنان فاصله قیمتی خود را با محلههای اطراف حفظ کرده و حتی از نظر نرخ رشد نیز اندکی جلوتر قرار گرفته است.
اما چرا واحدهایی که عمر بسیاری از آنها به چند دهه میرسد، همچنان با قیمتهای بالا معامله میشوند؟ پاسخ را باید فراتر از سن بنا جستوجو کرد. طراحی متفاوت شهرک، فضاهای باز، دسترسی مناسب، خدمات کامل درونمحلهای، کیفیت مشاعات و حس تعلق ساکنان، عواملی هستند که باعث شدهاند خریداران اکباتان را صرفاً با سال ساخت ساختمانها ارزیابی نکنند.
اکباتان از ابتدا با ایده ایجاد یک «شهر در دل شهر» طراحی شد؛ محلهای که علاوه بر ساختمان، کیفیت زندگی را نیز عرضه میکند. همین ویژگی باعث شده هویت شهری این مجموعه در طول دههها حفظ شود و بازار نیز برای آن ارزش ویژهای قائل باشد.
در این گزارش، روند رشد قیمت مسکن در اکباتان را با دو محله همجوار یعنی آپادانا و کوی بیمه مقایسه کردهایم و بررسی کردهایم که چرا این شهرک، با وجود قدمت بالا، همچنان یکی از مقاومترین بازارهای مسکن غرب تهران به شمار میرود.
با افزایش سقف تسهیلات خرید مسکن زوجین در تهران از یک میلیارد به دو میلیارد تومان، انتظار میرفت تقاضا برای اوراق «تسه» افزایش پیدا کند و قیمت این اوراق نیز تحت تأثیر قرار بگیرد. اما رفتار بازار نشان میدهد این اتفاق، دستکم تاکنون، چندان پررنگ نبوده است.
تداوم رکود معاملاتی در بازار مسکن، ریشه در تشدید نااطمینانیها و رشد هزینههای ساخت دارد. در سالهای اخیر، سرعت رشد هزینهها از ظرفیت درآمدی مردم پیشی گرفته و فضای بین قیمتها و توانمندی متقاضیان را چنان فاصله انداخته که حتی ورود قیمتهای بالاتر نیز نتوانسته است تقاضایی را از رکود خارج کند.
در این گزارش، فایلهای اجاره واحدهای تجاری در پاساژها و مجتمعهای خرید مناطق مختلف تهران را رصد کردیم. هزینه حضور در بازارهای تجاری پایتخت بسته به عواملی مانند موقعیت جغرافیایی، سطح درآمد منطقه، میزان تردد مشتری، برندهای فعال در پاساژ، کیفیت خدمات مجتمع و جایگاه واحد در با یکدیگر فاصله زیادی دارند و این تفاوت قیمت باعث میشود از منظر توجیه اقتصادی، انتظارات فروش یک واحد تجاری در پاساژهای مختلف نیز متفاوت باشد. علاوه بر هزینه اجاره، سایر هزینههای جاری مانند شارژ مجتمع، هزینه انرژی، نیروی انسانی و … نیز تحت تاثیر موقعیت مکانی و سطح خدمات پاساژ قرار دارند. برای نمونه، بررسی فایلهای موجود نشان میدهد یک واحد تجاری حدود ۱۳ متری در کوروش مال با شرایط رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه حدود ۱۰۰ میلیون تومان عرضه شده است؛ در حالی که در هروی سنتر یک واحد با متراژ مشابه با رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه ۵0 میلیون تومان فایل شده است.
یکی از پرسشهایی که در ادبیات اقتصاد مسکن مطرح میشود این است که چه ارتباطی بین اشتغال و مالکیت مسکن وجود دارد؟ آیا افزایش تعداد افراد شاغل در یک خانوار، به افزایش احتمال مالکیت مسکن منجر میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، اطلاعات طرح هزینه و درآمد خانوار شهری سال ۱۴۰۳ مرکز آمار ایران را بررسی کردیم؛ انتظار میرود خانوارهایی که درآمد فعال بیشتری دارند، شانس بالاتری برای خرید مسکن داشته باشند؛ اما نتایج نشان میدهد مالکیت مسکن تنها بازتاب درآمد فعلی خانوار نیست. عواملی مانند سابقه درآمدی، امکان پسانداز، سن خانوار و فرصت انباشت دارایی در طول زمان نیز نقش مهمی در شکلگیری مالکیت دارند. بالاترین سهم مالکیت نه در میان شاغلان، بلکه در میان خانوارهای دارای درآمد بدون کار مشاهده میشود؛ ۸۶.۶ درصد خانوارهای این گروه مالک مسکن هستند. بررسی سن خانوارها نیز این الگو را تأیید میکند؛ سهم مالکیت از ۲۵.۱۶ درصد در میان خانوارهای جوان زیر ۳۰ سال، به ۸۸.۷۲ درصد در خانوارهای دارای سرپرست ۶۰ سال و بیشتر افزایش مییابد؛ مالکیت مسکن بیشتر نتیجه انباشت دارایی در طول زمان است تا ً درآمد و اشتغال فعلی خانوار.
Δ