نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
لطفا پاسخ را به عدد انگلیسی وارد کنید:
مرا به خاطر بسپار
بازار آنلاین مسکن تهران به نقطهای رسیده که حتی ابزارهای فیلتر قیمت هم از واقعیت فایلهای فوقلوکس عقب ماندهاند. در یکی از بزرگترین سکوهای خرید و فروش آنلاین ملک، وقتی کاربر میخواهد قیمت هر مترمربع آپارتمان در تهران را بالاتر از یک میلیارد تومان جستوجو کند، سامانه خطا میدهد: “مقدار واردشده نباید بیشتر از ۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان باشد.” با این حال، تصویر کاملتر بازار فقط از روی آگهیهای آنلاین به دست نمیآید. تماس مستقیم با مشاوران املاک فعال در لوکسترین نقاط منطقه یک نشان میدهد قیمتگذاری بالاتر از متری یک میلیارد تومان، و در برخی فایلهای نوساز و برند حتی در حوالی یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان، در بازار غیرعمومی و فایلهای خاص وجود دارد و به گفته فعالان این بخش، نمونههایی از معامله نیز در همین محدوده قیمتی انجام شده است.
تا چند سال پیش، قیمت متری یک میلیارد تومان برای آپارتمان در تهران بیشتر شبیه یک عدد نمایشی بود؛ عددی برای فایلهای خاص، پنتهاوسهای محدود یا آگهیهایی که الزاما به معامله ختم نمیشدند. اما حالا رصد بازار شمال تهران، بهویژه در منطقه یک، نشان میدهد این مرز روانی شکسته شده است.
تماس مستقیم با مشاوران املاک فعال در منطقه یک نشان میدهد در برخی پروژههای نوساز و فوقلوکس، قیمتگذاری در محدوده متری یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان دیگر عجیب تلقی نمیشود. حتی برخی مشاوران از انجام معامله در همین حوالی قیمتی خبر میدهند؛ معاملاتی که معمولا نه در بازار عمومی، بلکه در شبکه محدود خریداران خاص و فایلهای اصطلاحا «رزومهای» انجام میشود.نکته مهم اینجاست که شکاف میان ابزار جستوجوی آنلاین و واقعیت بازار، فقط یک ایراد فنی نیست؛ این شکاف نشان میدهد بازار املاک لوکس تهران از محدودههای قیمتی متعارف عبور کرده و وارد فاز تازهای شده است؛ فازی که در آن حتی پلتفرمهای آگهی هم برای ثبت و فیلتر آن طراحی نشدهاند. در این بازار، ادبیات فروش هم تغییر کرده است. مشاوران و سازندگان کمتر از آپارتمان حرف میزنند و بیشتر از مفاهیمی مثل رزیدنس، هتلینگ، اسمارتهوم، فولمشاعات و بیزینسلانژ استفاده میکنند.
منطقه یک تهران اگرچه در نگاه عمومی یک بازار لوکس یکدست تلقی میشود، اما در واقع درون خود چند قطب قیمتی دارد. زعفرانیه نمونه روشن این وضعیت است. در بخشی از این محله، فایلهایی با قیمت متری یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان دیده میشود؛ در حالی که کمی آنطرفتر، واحدهای نوساز دیگری با نصف این قیمت معامله میشود.
این فاصله قیمتی نشان میدهد در بازار فوقلوکس، خریدار فقط برای متراژ، نوساز بودن یا حتی قرار گرفتن ملک در یک محله گرانقیمت پول نمیدهد. از بهترین لوکیشن در همان محله و اعتبار نام سازنده گرفته تا تیم معماری و مهندسی، برند متریال، کیفیت مشاعات و امکاناتی مانند لابی لوکس، روفگاردن، اسپا، استخر و خدمات هتلینگ. در نهایت، بخشی از قیمت نیز به پرستیژ آدرس برمیگردد؛ همان اعتباری که باعث میشود دو واحد نوساز در یک محدوده جغرافیایی، اختلاف قیمتی قابلتوجهی داشته باشند.
برای روشنتر شدن مختصات این بازار، جدول زیر دو نمونه از آپارتمانهای فروشرفته در گلستان شمالی اقدسیه را نشان میدهد؛ محدودهای که در رصد اخیر، بخش قابلتوجهی از فایلهای فوقلوکس در آن متمرکز بوده است.این فایلها نشان میدهند رقابت در بازار لوکس تهران دیگر فقط بر سر متراژ و محله نیست؛ رقابت بر سر سبک زندگی فروختهشده است.
با افزایش سقف تسهیلات خرید مسکن زوجین در تهران از یک میلیارد به دو میلیارد تومان، انتظار میرفت تقاضا برای اوراق «تسه» افزایش پیدا کند و قیمت این اوراق نیز تحت تأثیر قرار بگیرد. اما رفتار بازار نشان میدهد این اتفاق، دستکم تاکنون، چندان پررنگ نبوده است.
تداوم رکود معاملاتی در بازار مسکن، ریشه در تشدید نااطمینانیها و رشد هزینههای ساخت دارد. در سالهای اخیر، سرعت رشد هزینهها از ظرفیت درآمدی مردم پیشی گرفته و فضای بین قیمتها و توانمندی متقاضیان را چنان فاصله انداخته که حتی ورود قیمتهای بالاتر نیز نتوانسته است تقاضایی را از رکود خارج کند.
در این گزارش، فایلهای اجاره واحدهای تجاری در پاساژها و مجتمعهای خرید مناطق مختلف تهران را رصد کردیم. هزینه حضور در بازارهای تجاری پایتخت بسته به عواملی مانند موقعیت جغرافیایی، سطح درآمد منطقه، میزان تردد مشتری، برندهای فعال در پاساژ، کیفیت خدمات مجتمع و جایگاه واحد در با یکدیگر فاصله زیادی دارند و این تفاوت قیمت باعث میشود از منظر توجیه اقتصادی، انتظارات فروش یک واحد تجاری در پاساژهای مختلف نیز متفاوت باشد. علاوه بر هزینه اجاره، سایر هزینههای جاری مانند شارژ مجتمع، هزینه انرژی، نیروی انسانی و … نیز تحت تاثیر موقعیت مکانی و سطح خدمات پاساژ قرار دارند. برای نمونه، بررسی فایلهای موجود نشان میدهد یک واحد تجاری حدود ۱۳ متری در کوروش مال با شرایط رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه حدود ۱۰۰ میلیون تومان عرضه شده است؛ در حالی که در هروی سنتر یک واحد با متراژ مشابه با رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه ۵0 میلیون تومان فایل شده است.
یکی از پرسشهایی که در ادبیات اقتصاد مسکن مطرح میشود این است که چه ارتباطی بین اشتغال و مالکیت مسکن وجود دارد؟ آیا افزایش تعداد افراد شاغل در یک خانوار، به افزایش احتمال مالکیت مسکن منجر میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، اطلاعات طرح هزینه و درآمد خانوار شهری سال ۱۴۰۳ مرکز آمار ایران را بررسی کردیم؛ انتظار میرود خانوارهایی که درآمد فعال بیشتری دارند، شانس بالاتری برای خرید مسکن داشته باشند؛ اما نتایج نشان میدهد مالکیت مسکن تنها بازتاب درآمد فعلی خانوار نیست. عواملی مانند سابقه درآمدی، امکان پسانداز، سن خانوار و فرصت انباشت دارایی در طول زمان نیز نقش مهمی در شکلگیری مالکیت دارند. بالاترین سهم مالکیت نه در میان شاغلان، بلکه در میان خانوارهای دارای درآمد بدون کار مشاهده میشود؛ ۸۶.۶ درصد خانوارهای این گروه مالک مسکن هستند. بررسی سن خانوارها نیز این الگو را تأیید میکند؛ سهم مالکیت از ۲۵.۱۶ درصد در میان خانوارهای جوان زیر ۳۰ سال، به ۸۸.۷۲ درصد در خانوارهای دارای سرپرست ۶۰ سال و بیشتر افزایش مییابد؛ مالکیت مسکن بیشتر نتیجه انباشت دارایی در طول زمان است تا ً درآمد و اشتغال فعلی خانوار.
Δ