نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
لطفا پاسخ را به عدد انگلیسی وارد کنید:
مرا به خاطر بسپار
در بازار مسکن، سن ساختمان همیشه به معنای افت قطعی ارزش ملک نیست. اگرچه عرف بازار برای محاسبه استهلاک ساختمان از یک فرمول مشخص استفاده میکند، اما کیفیت نگهداری و نوع بازسازی میتواند معادله قیمت را تغییر دهد.
طبق عرف رایج، در ۵ سال نخست عمر ساختمان سالانه حدود ۲ درصد و از سال ششم تا چهلم سالانه حدود ۱ درصد از ارزش بنا کسر میشود. به همین دلیل، یک آپارتمان ۲۰ ساله در حالت عادی افت قابل توجهی نسبت به نمونه نوساز خود دارد.
با این حال، بررسی انجامشده روی سه محله در تهران نشان میدهد بازسازی اصولی میتواند بخش مهمی از این افت قیمت را جبران کند. آپارتمانهای ۲۰ ساله بازسازیشده در منطقه ۱ به طور متوسط ۲۰ درصد، در منطقه ۷ حدود ۱۲ درصد و در منطقه ۱۱ حدود ۷ درصد ارزش بالاتری نسبت به واحدهای مشابه بدون بازسازی داشتهاند.
نکته مهم آن است که همه بازسازیها اثر یکسانی ندارند. بازسازیهای زیرساختی شامل تعویض تاسیسات، برقکشی، رفع رطوبت، بازسازی آشپزخانه، نما و مشاعات بیشترین تاثیر را بر ارزش ملک و افزایش سرعت فروش دارند. در مقابل، تغییرات صرفاً ظاهری معمولاً بازده اقتصادی محدودی ایجاد میکنند.
البته هر ملکی نیز گزینه مناسبی برای بازسازی نیست. واحدهای فاقد آسانسور یا پارکینگ، و همچنین املاک کلنگی که ارزش اصلی آنها در قدرالسهم زمین تعریف میشود، معمولاً توجیه اقتصادی کمتری برای بازسازی دارند.
با افزایش سقف تسهیلات خرید مسکن زوجین در تهران از یک میلیارد به دو میلیارد تومان، انتظار میرفت تقاضا برای اوراق «تسه» افزایش پیدا کند و قیمت این اوراق نیز تحت تأثیر قرار بگیرد. اما رفتار بازار نشان میدهد این اتفاق، دستکم تاکنون، چندان پررنگ نبوده است.
تداوم رکود معاملاتی در بازار مسکن، ریشه در تشدید نااطمینانیها و رشد هزینههای ساخت دارد. در سالهای اخیر، سرعت رشد هزینهها از ظرفیت درآمدی مردم پیشی گرفته و فضای بین قیمتها و توانمندی متقاضیان را چنان فاصله انداخته که حتی ورود قیمتهای بالاتر نیز نتوانسته است تقاضایی را از رکود خارج کند.
در این گزارش، فایلهای اجاره واحدهای تجاری در پاساژها و مجتمعهای خرید مناطق مختلف تهران را رصد کردیم. هزینه حضور در بازارهای تجاری پایتخت بسته به عواملی مانند موقعیت جغرافیایی، سطح درآمد منطقه، میزان تردد مشتری، برندهای فعال در پاساژ، کیفیت خدمات مجتمع و جایگاه واحد در با یکدیگر فاصله زیادی دارند و این تفاوت قیمت باعث میشود از منظر توجیه اقتصادی، انتظارات فروش یک واحد تجاری در پاساژهای مختلف نیز متفاوت باشد. علاوه بر هزینه اجاره، سایر هزینههای جاری مانند شارژ مجتمع، هزینه انرژی، نیروی انسانی و … نیز تحت تاثیر موقعیت مکانی و سطح خدمات پاساژ قرار دارند. برای نمونه، بررسی فایلهای موجود نشان میدهد یک واحد تجاری حدود ۱۳ متری در کوروش مال با شرایط رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه حدود ۱۰۰ میلیون تومان عرضه شده است؛ در حالی که در هروی سنتر یک واحد با متراژ مشابه با رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه ۵0 میلیون تومان فایل شده است.
یکی از پرسشهایی که در ادبیات اقتصاد مسکن مطرح میشود این است که چه ارتباطی بین اشتغال و مالکیت مسکن وجود دارد؟ آیا افزایش تعداد افراد شاغل در یک خانوار، به افزایش احتمال مالکیت مسکن منجر میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، اطلاعات طرح هزینه و درآمد خانوار شهری سال ۱۴۰۳ مرکز آمار ایران را بررسی کردیم؛ انتظار میرود خانوارهایی که درآمد فعال بیشتری دارند، شانس بالاتری برای خرید مسکن داشته باشند؛ اما نتایج نشان میدهد مالکیت مسکن تنها بازتاب درآمد فعلی خانوار نیست. عواملی مانند سابقه درآمدی، امکان پسانداز، سن خانوار و فرصت انباشت دارایی در طول زمان نیز نقش مهمی در شکلگیری مالکیت دارند. بالاترین سهم مالکیت نه در میان شاغلان، بلکه در میان خانوارهای دارای درآمد بدون کار مشاهده میشود؛ ۸۶.۶ درصد خانوارهای این گروه مالک مسکن هستند. بررسی سن خانوارها نیز این الگو را تأیید میکند؛ سهم مالکیت از ۲۵.۱۶ درصد در میان خانوارهای جوان زیر ۳۰ سال، به ۸۸.۷۲ درصد در خانوارهای دارای سرپرست ۶۰ سال و بیشتر افزایش مییابد؛ مالکیت مسکن بیشتر نتیجه انباشت دارایی در طول زمان است تا ً درآمد و اشتغال فعلی خانوار.
Δ