چرا هزاران درخت در چیتگر خشک شد؟

به گزارش اکوایران، هزاران درخت پارک جنگلی چیتگر خشک شده است.سازمان تحقیقات جنگل‌ها خرداد امسال اعلام کرد که  سهم چیتگر از تنش‌های آبی و کاهش حقابه رقمی حدود هشت هزار درخت خشکیده است، اما شهرداری منطقه 22 تاکید دارد چهار هزار درخت خشکیده در طرحی به‌نام «چکش» شناسایی شده است . 

محمدصابر باغخانی‌پور مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران درباره خشک شدن درختان چیتگر به سایت روابط عمومی شهرداری تهران گفته  دلایل اولیه بروز مشکل در بوستان جنگلی چیتگر می‌توان به کاشت غیر بومی، همسن و تک کشتی گونه های سوزنی برگ ( کاج) باشد . 

به گفته او مطالعات نشان می‌دهد فاکتورهای اقلیمی نظیر درجه حرارت و بارندگی بر حلقه های رویش کاج تاثیرگذار است که با توجه به نوسانات شدید بارندگی و افزایش دما در شهر تهران در بلند مدت بر رشد عادی گونه های گیاهی نظیر کاج تاثیر منفی داشته است. لذا تنش اولیه بر درختان جنگلی چیتگر به دلیل نوسانات آب و هوایی رخ داده و این مهم منجر به کاهش توان درختان مذکور در مواجهه با عوامل ثانویه شده است. بنابر این در گام اول، سیاست کشت به صورت تک کشتی، غیر بومی و همسن درخت کاج در بوستان چیتگر، با توجه به اقلیم شهر تهران و شرایط آب و هوایی، اقدام صحیحی نبوده است. در ادامه نیز دخالت پرورشی در سنوات بعد از آن بدرستی صورت نگرفته است.

مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران یادآوری می کند :‌ کم آبی می‌تواند درختان را در مقابله با آفات اولیه ناتوان سازد و به تبع آن آفات ثانویه به کلی باعث خشک شدن درختان شود و خود درخت آلوده به عنوان کانون انتشار آفات و بیماری برای سایر درختان تبدیل شود. از تعداد ۲۲ حلقه چاه موجود در سطح منطقه ۲۲، ۸ حلقه چاه به آبیاری بوستان چیتگر اختصاص داده شده است که مجموع دبی آنها ۱۶۰ لیتر بر ثانیه است. همچنین منابع دیگری همچون خط لوله ۳۵۰ میلی متری از تصفیه خانه کرج مورد استفاده قرار می گیرد که به دلیل فقدان رقم دقیق آب ورودی و همچنین ثبات دبی در جدول منابع آب اشاره ای نشده است. لذا منابع آبی موجود نسبت به نیاز آبی ۲۴ ساعته دارای کمبود حداقل ۹۰ لیتر بر ثانیه جهت آبیاری است که برداشت این میزان آب از چاه بدون زمان استراحت نیز خود باعث افت سطح ایستابی در سفره های زیر زمینی خواهد شد.

او معتقد است :ورود به سن دیرزیستی از دیگر عوامل است. دیرزیستی عامل مهمی در ضعیف شدن درخت است و زمانی که با کم آبی و افزایش دما نیز همراه است، درخت را مستعد آفت زدگی می کند. درختان کاج بوستان جنگلی چیتگر به دلایلی که در بخش های قبل به آن اشاره شد، می تواند زودتر وارد فاز دیرزیستی شده باشد و این ضعف در درخت خود باعث عدم توانایی مقابله با افت سوسک چوبخوار شده است. تقابل درخت و جانور همیشه وجود دارد ولی زمانی که درخت ضعیف می شود توان مقابله آن با آفت ضعیف می‌شود. از دلایل خشک شدن درختان بوستان چیتگر، وجود درختان با بن های متنوع ( نیاز آبی متفاوت) است که نیاز آبی بیشتری نسبت به درختان با بن های کمتر است و به منظور رعایت عدالت آبی، نیاز  به آبیاری و کود پاشی به روش نرخ متغیر دارد که این امر نیز در طراحی  شبکه آبرسانی و آبیاری لحاظ نشده و عدم تکمیل روشهای آبیاری نوین در سطح بوستان (آبیاری قطره ای  و آبیاری زیر سطحی) با راندمان بالا مزید علت شده و باعث تسریع در روند خشک شدن درختان شده است. همچنین نیاز آبی متفاوت گونه ها و عدم ایجاد شبکه آبرسانی هوشمند از دیگر عواملی است که در خشک شدن بوستان مزید بر علت شده است. سایر عواملی نظیر کیفیت آب مورد استفاده جهت آبیاری و سرایت آفت درختان بیمار به دلیل تراکم و تسریع در انتشار آفت در سطح بوستان نیز قابل اشاره است.  

او درخصوص راهکار اداره کل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران برای  کاهش اثرات نامطلوب محیط زیستی بر بوستان جنگلی چیتگر  توضیح داد:برای جلوگیری از این اتفاق بررسی های متعددی صورت گرفته و در نهایت ۶ پیشنهاد مطرح شده نخست ؛قطع، جمع آوری و انهدام کلیه گونه های آفت زده و درختان آلوده ، سپس استفاده از گونه‌های بومی به دلیل مقاومت در برابر خشکی و نور آفتاب ،انعقاد یک تفاهم نامه بلند مدت جهت استفاده از خط لوله ۳۵۹۹ میلی متری منشعب از تصفیه خانه کرج جهت تامین بخشی از آب جهت آبیاری،احداث تصفیه خانه برای تامین منابع آب پایدار جهت آبیاری و رشد درختان به دور از استرس و تنش آبی،  طراحی و اجرای شبکه آبیاری هوشمند براساس نوع گونه و نیاز آنها و اخذ مشاور ذی‌صلاح به جهت اولویت بندی هر یک از راهکارهای گفته شده سایر پیشنهادهای مطرح شده است .