نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
لطفا پاسخ را به عدد انگلیسی وارد کنید:
مرا به خاطر بسپار
اکو ایران: یک تحلیلگر اقتصادی، با اشاره به تداوم کاهش سطح معاملات و نبود چشمانداز روشن برای رشد اقتصادی، معتقد است اگرچه قیمت مسکن تا پایان سال افزایشهای ملایمی را تجربه خواهد کرد، اما احتمال جهش قیمتی بسیار ضعیف است و بازار همچنان با کمبود تقاضای مؤثر دستوپنجه نرم میکند.
از یکسو، کاهش توان خرید خانوارها و نبود چشمانداز رشد اقتصادی، تقاضای مؤثر را به حداقل رسانده و بازار را در وضعیتی کمتحرک نگه داشته است؛ از سوی دیگر، افزایش هزینههای ساختوساز اجازه کاهش قیمت را نمیدهد و حتی زمینهساز رشد ملایم قیمتها شده است. در چنین شرایطی، سیاستگذاران و نهادهای شهری با طرحهایی مانند فروش متری یا سانتیمتری مسکن تلاش کردهاند راهی برای تحریک بازار و جذب نقدینگی پیدا کنند؛ طرحهایی که موافقان و مخالفان جدی دارند.
فردین یزدانی، تحلیلگر اقتصادی، در گفتوگویی با اقتصادنیوز و با بررسی آخرین تحولات بازار مسکن، معتقد است این بازار از نظر مبادلاتی همچنان در وضعیت رکود قرار دارد.
به گفته او، هرچند از شدت رکود اندکی کاسته شده، اما افزایش قیمتها همچنان بهطور قطعی در بازار وجود دارد. یزدانی تأکید میکند که سطح معاملات در پایینترین حد خود قرار دارد و نشانهای از تحرک جدی در بازار مسکن دیده نمیشود.
این پژوهشگر اقتصاد شهری با اشاره به روند قیمتها تا پایان سال، تأکید میکند که افزایش قیمت مسکن محتمل است، اما نه در قالب جهشهای شدید
به گفته او، بخشی از هزینههای تمامشده ساختوساز در حال افزایش است و همین موضوع میتواند منجر به رشد ملایم قیمتها شود. با این حال، یزدانی جهش قیمتی یا افزایشهای سنگین را بعید میداند.
یزدانی درباره بازار اجاره میگوید که احتمالاً میزان افزایش اجارهبها نسبت به رشد قیمت مسکن بیشتر خواهد بود. او توضیح میدهد: «اگر نسبت اجاره به قیمت را بهعنوان یک شاخص در نظر بگیریم، این نسبت صعودی خواهد شد.»
با این حال، او تأکید میکند که رشد اجارهبها منطقی نیست از نرخ تورم فراتر برود. به گفته یزدانی، فشار تورمی همچنان بر مستأجران باقی میماند، اما شرایطی که در آن اجارهبها پیشران تورم باشد یا با فاصله زیادی بالاتر از تورم رشد کند، قابل تصور نیست. او معتقد است در حال حاضر مواد خوراکی نقش پررنگتری در تورم دارند.
این تحلیلگر اقتصادی خروج بازار مسکن از رکود را وابسته به رشد اقتصادی و افزایش درآمد واقعی خانوارها میداند. او میگوید: «آخرین دادهها نشانی از رشد اقتصادی مؤثر نشان نمیدهد و افق مثبتی هم وجود ندارد که سال آینده این وضعیت تغییر کند.»
به همین دلیل، یزدانی پیشبینی میکند که بازار مسکن در سال آینده نیز تغییر محسوسی را تجربه نکند و رکود ادامهدار باشد.
در پاسخ به این دیدگاه که بازار مسکن از سایر بازارهای دارایی عقب مانده و باید این عقبماندگی را جبران کند، یزدانی تأکید میکند که جبران تنها در صورت شکلگیری تقاضای واقعی ممکن است.
او با اشاره به طولانی شدن دوره انتظار برای تملک مسکن، میگوید: «وقتی دوره انتظار بالای ۴۰ سال است، قاعدتاً عقبماندگی قابل جبران نیست. باید تقاضا شکل بگیرد و این تقاضا هم وابسته به رشد اقتصادی است؛ موضوعی که فعلاً افق روشنی برای آن دیده نمیشود.»
یزدانی در واکنش به طرحهایی مانند فروش متری یا سانتیمتری مسکن، موسوم به «خانهریز»، این سیاستها را ناکارآمد ارزیابی میکند.
این تحلیلگر اقتصادی با بیان اینکه این طرح در امتداد همان ایده فروش متری مسکن قرار دارد، گفت: «حتی میتوان انتظار داشت در آینده به سراغ طرحهای میلیمتری هم بروند!»
با افزایش سقف تسهیلات خرید مسکن زوجین در تهران از یک میلیارد به دو میلیارد تومان، انتظار میرفت تقاضا برای اوراق «تسه» افزایش پیدا کند و قیمت این اوراق نیز تحت تأثیر قرار بگیرد. اما رفتار بازار نشان میدهد این اتفاق، دستکم تاکنون، چندان پررنگ نبوده است.
تداوم رکود معاملاتی در بازار مسکن، ریشه در تشدید نااطمینانیها و رشد هزینههای ساخت دارد. در سالهای اخیر، سرعت رشد هزینهها از ظرفیت درآمدی مردم پیشی گرفته و فضای بین قیمتها و توانمندی متقاضیان را چنان فاصله انداخته که حتی ورود قیمتهای بالاتر نیز نتوانسته است تقاضایی را از رکود خارج کند.
در این گزارش، فایلهای اجاره واحدهای تجاری در پاساژها و مجتمعهای خرید مناطق مختلف تهران را رصد کردیم. هزینه حضور در بازارهای تجاری پایتخت بسته به عواملی مانند موقعیت جغرافیایی، سطح درآمد منطقه، میزان تردد مشتری، برندهای فعال در پاساژ، کیفیت خدمات مجتمع و جایگاه واحد در با یکدیگر فاصله زیادی دارند و این تفاوت قیمت باعث میشود از منظر توجیه اقتصادی، انتظارات فروش یک واحد تجاری در پاساژهای مختلف نیز متفاوت باشد. علاوه بر هزینه اجاره، سایر هزینههای جاری مانند شارژ مجتمع، هزینه انرژی، نیروی انسانی و … نیز تحت تاثیر موقعیت مکانی و سطح خدمات پاساژ قرار دارند. برای نمونه، بررسی فایلهای موجود نشان میدهد یک واحد تجاری حدود ۱۳ متری در کوروش مال با شرایط رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه حدود ۱۰۰ میلیون تومان عرضه شده است؛ در حالی که در هروی سنتر یک واحد با متراژ مشابه با رهن ۴۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه ۵0 میلیون تومان فایل شده است.
یکی از پرسشهایی که در ادبیات اقتصاد مسکن مطرح میشود این است که چه ارتباطی بین اشتغال و مالکیت مسکن وجود دارد؟ آیا افزایش تعداد افراد شاغل در یک خانوار، به افزایش احتمال مالکیت مسکن منجر میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، اطلاعات طرح هزینه و درآمد خانوار شهری سال ۱۴۰۳ مرکز آمار ایران را بررسی کردیم؛ انتظار میرود خانوارهایی که درآمد فعال بیشتری دارند، شانس بالاتری برای خرید مسکن داشته باشند؛ اما نتایج نشان میدهد مالکیت مسکن تنها بازتاب درآمد فعلی خانوار نیست. عواملی مانند سابقه درآمدی، امکان پسانداز، سن خانوار و فرصت انباشت دارایی در طول زمان نیز نقش مهمی در شکلگیری مالکیت دارند. بالاترین سهم مالکیت نه در میان شاغلان، بلکه در میان خانوارهای دارای درآمد بدون کار مشاهده میشود؛ ۸۶.۶ درصد خانوارهای این گروه مالک مسکن هستند. بررسی سن خانوارها نیز این الگو را تأیید میکند؛ سهم مالکیت از ۲۵.۱۶ درصد در میان خانوارهای جوان زیر ۳۰ سال، به ۸۸.۷۲ درصد در خانوارهای دارای سرپرست ۶۰ سال و بیشتر افزایش مییابد؛ مالکیت مسکن بیشتر نتیجه انباشت دارایی در طول زمان است تا ً درآمد و اشتغال فعلی خانوار.
Δ