پیام 2 میلیارد دلاری همتی به بازار ارز/ ترمز دلار کشیده می‌شود؟

در جریان معاملات امروز بازار ارز و طلا، دلار آزاد و تتر با افزایش قیمت همراه شدند در حالی که اونس جهانی طلا، سکه و طلای آبشده نسبت به روز گذشته روندی کاهشی داشتند.

در میان اخبار منتشرشده، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، اعلام کرد منابع ارزی کشور کافی است و بانک مرکزی در صورت نیاز آمادگی دارد تا سقف 2 میلیارد دلار ارز به بازار عرضه کند. به گفته همتی از ابتدای سال تاکنون بیش از 18 میلیارد دلار برای تأمین کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه تولید اختصاص داده شده. این صحبت‌های همتی در مجموع یک سیگنال کاهشی برای بازار ارز دارد چراکه اعلام آمادگی بانک مرکزی برای عرضه حجم قابل‌توجهی از ارز، می‌تواند انتظارات افزایشی در بازار را کاهش دهد.

در چنین شرایطی در بازار ارز، دلار آزاد امروز به 213 هزار و 500 تومان رسید و نسبت به روز گذشته که 211 هزار تومان بود 2500 تومان یعنی 1.18 درصد افزایش داشت.

تتر نیز با رشد 2 هزار تومانی از 209 هزار و 500 تومان به 211 هزار و 500 تومان رسید و حدود 0.96 درصد افزایش یافت. دلار حواله‌ای امروز 159 هزار و 146 تومان و یورو 246 هزار تومان قیمت خورد.

درهم امارات هم با افزایش 900 تومانی نسبت به روز گذشته به 58 هزار و 500 تومان رسید. یعنی حدود 1.56 درصد رشد.

در بازار جهانی طلا، اونس با افت 104 دلاری نسبت به روز گذشته از 4 هزار و 444 دلار به 4 هزار و 340 دلار رسید و حدود 2.34 درصد کاهش داشت.

در بازار سکه، سکه امامی با یک میلیون تومان کاهش به 221 میلیون و 500 هزار تومان رسید و حدود 0.45 درصد افت کرد. این سکه به میزان 3 میلیون و 441 هزار تومان بالاتر از ارزش ذاتی معامله شد.

نیم‌سکه نیز با 500 هزار تومان کاهش به 113 میلیون تومان رسید و ربع‌سکه با همین میزان کاهش 61 میلیون تومان معامله شد.

طلای آبشده هم با افت 480 هزار تومانی، از 96 میلیون و 430 هزار تومان به 95 میلیون و 950 هزار تومان رسید. یعنی حدود 0.5 درصد کاهش.

ردپای تورم در بازار دلار

مرکز آمار ایران طی روزهای گذشته داده‌های تورم مردادماه را منتشر کرد. براساس این گزارش، تورم ماهانه مرداد 3.4 درصد، تورم نقطه‌به‌نقطه 89 درصد و تورم سالانه 69.9 درصد اعلام شد. در واقع یک خانوار برای خرید سبد مشخصی از کالا و خدمات در مرداد امسال حدود 89 درصد بیشتر نسبت به مرداد سال گذشته هزینه کردند.

 حال با بررسی این آمار در کنار روند دلار می‌توان مشاهده کرد که رابطه تورم و بازار ارز در برخی از زمان‌ها هم مسیر بوده اما در برخی دوره‌ها این دو شاخص در یک مسیر حرکت نکردند. برای نمونه، در اردیبهشت 1405 تورم ماهانه به 8.8 درصد رسید و دلار نیز 18.3 درصد رشد کرد. در تیرماه هم با وجود کاهش تورم ماهانه به 3.1 درصد، دلار به میزان 21.5 درصد افزایش یافت.

این ارقام نشان می‌دهد که اگرچه تورم یکی از عوامل مهم اثرگذار بر بازار ارز است اما قیمت دلار علاوه بر تورم از انتظارات تورمی، شرایط سیاسی و میزان عرضه و تقاضای ارز نیز تأثیر می‌گیرد. از یو دیگر، در خرداد 1405 هم‌زمان با ادامه مذاکرات ایران و آمریکا و امضای تفاهم‌نامه، انتظارات نسبت به کاهش تنش‌ها افزایش یافت و نرخ دلار در این ماه 12.7 درصد کاهش پیدا کرد و نرخ تورم ماهانه 5.9 درصد بوده. در این ماه تورم از رشد دلار پیشی گرفته بود.

اما در تیرماه، با متوقف شدن روند مذاکرات و افزایش ابهام‌های سیاسی، فضای بازار تغییر کرد و دلار با رشد 21.5 درصدی همراه شد.

در واقع، بررسی روند تورم ماهانه و رشد دلار از فروردین 1404 تا مرداد 1405 نشان می‌دهد که افزایش تورم لزوما در همان ماه به رشد دلار منجر نشده اما در دوره‌های تورمی، فشار بر بازار ارز بیشتر شده.

در سال 1404 یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها در بهمن‌ماه دیده می‌شود. یعنی جایی که تورم ماهانه به 9.4 درصد رسید و دلار نیز رشد 16.48 درصدی را تجربه کرد. در آذرماه هم هم‌زمان با تورم 4.2 درصدی، دلار 15.37 درصد افزایش یافت.

در مجموع، داده‌ها نشان می‌دهند که تورم بالا می‌تواند زمینه افزایش تقاضا برای دارایی‌های ارزی و رشد دلار را فراهم کند، اما حرکت دلار صرفاً تابع تورم ماهانه نیست و در برخی ماه‌ها حتی با وجود تورم پایین‌تر، جهش قابل‌توجهی در نرخ ارز رخ داده است.