نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
لطفا پاسخ را به عدد انگلیسی وارد کنید:
مرا به خاطر بسپار
آیا ارزانتر شدن وام مسکن واقعاً خرید خانه را برای مردم آسانتر میکند؟ تجربه آمریکا نشان میدهد پاسخ همیشه مثبت نیست. آمریکا یکی از توسعهیافتهترین نظامهای تأمین مالی مسکن در جهان را دارد و سالها سیاستگذاران تلاش کردهاند با کاهش هزینه وام و تسهیل دسترسی به اعتبار، قدرت خرید خانوارها را افزایش دهند. اما برخی مطالعات اقتصادی هشدار میدهند که اگر مشکل اصلی بازار، کمبود عرضه مسکن باشد، وام ارزانتر ممکن است به جای حل مشکل، بخشی از آن را تشدید کند.
شیلا بایر، رئیس پیشین شرکت بیمه سپرده فدرال آمریکا، در مقالهای در فایننشالتایمز با اشاره به تجربه پس از بحران مالی ۲۰۰۸ توضیح میدهد که کاهش نرخهای بلندمدت و حمایت گسترده فدرال رزرو از بازار وام مسکن، به رونق بازار کمک کرد؛ اما در شرایطی که ساختوساز به اندازه کافی افزایش پیدا نکرد، رشد تقاضا به افزایش قیمت مسکن منجر شد.
این مسئله در دوران کرونا به شکل پررنگتری دیده شد. نرخ وام مسکن در آمریکا در سال ۲۰۲۰ به حدود ۲.۶۵ درصد رسید و همزمان با افزایش تقاضا برای خانه، متوسط قیمت مسکن بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ حدود ۳۸ درصد افزایش یافت.
البته «کمبود مسکن» به معنای کمتر بودن تعداد خانهها از تعداد خانوارها در کل کشور نیست؛ مسئله اصلی، کمبود خانه مناسب و قابلپرداخت در مناطقی است که مردم میخواهند زندگی کنند.
بنابراین اگر قدرت خرید خانوارها با وام ارزان افزایش یابد، اما تعداد خانهها تغییر نکند، خریداران بیشتری برای همان خانههای محدود رقابت میکنند و بخشی از حمایت مالی میتواند در نهایت به افزایش قیمت خانه و زمین تبدیل شود.
نوساز بودن یک آپارتمان در همه جای تهران ارزش یکسانی به قیمت آن اضافه نمیکند. بررسی نزدیک به ۲۰ هزار آگهی فروش مسکن در ۲۲ منطقه تهران نشان میدهد فاصله قیمتی میان ساختمانهای قدیمیتر و نوساز، بسته به منطقه میتواند تفاوت قابلتوجهی داشته باشد.
در گزارش قبلی، نزدیک به ۲۰ هزار داده خام از آگهیهای فروش مسکن در ۲۲ منطقه تهران را بررسی کردیم از الگوی عرضه در مناطق 22 گانه تهران گرفته تا متراژ واحدهای موجود در بازار به تفکیک سن بنا. همان دادهها حالا میتوانند از زاویه دیگری هم خوانده شوند؛ برای اینکه سراغ اختلافهای قیمتی برویم و ببینیم سن ساختمان چه نسبتی با قیمت هر متر دارد. ابتدا جغرافیای قیمت در ۲۲ منطقه تهران را بررسی میکنیم و سپس سراغ این میرویم که فاصله قیمتی میان ساختمانهای دهه ۸۰ و دهه ۱۴۰۰ در هر منطقه چقدر است؛ آگهیها بر اساس سال ساخت دستهبندی شدهاند تا بتوان قیمت واحدهای متعلق به دهههای مختلف ساختمانی را با یکدیگر مقایسه کرد. تمرکز اصلی روی سه گروه دهه ۸۰، دهه ۹۰ و دهه ۱۴۰۰ است. میخواهیم بدانیم نوسازتر بودن در کدام بخشهای تهران ارزش قیمتی بیشتری ایجاد کرده است.
هزینه ساخت مسکن در تهران همچنان با فشار تورمی سنگینی روبهرو است؛ هرچند تازهترین دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد سرعت افزایش قیمت نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ نسبت به زمستان سال گذشته کاهش پیدا کرده است.
بازار فروش مسکن تهران چه تصویری دارد؟ برای پاسخ به این پرسش، نزدیک به ۲۰ هزار آگهی فروش خانه در هر ۲۲ منطقه تهران را زیر ذرهبین بردهایم؛ دادههایی که ساختمانهای ساختهشده از سال ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۵ را پوشش میدهد. در این بررسی، منطقه ۵ با ۲۵۳۵ آگهی بیشترین سهم را در نمونه دارد و پس از آن مناطق ۱۰، ۴ و ۲ قرار گرفتهاند. در سوی دیگر، منطقه ۱۹ با ۱۷۵ آگهی کمترین حضور را در بازار فروش داشته است.
Δ