آرزوی دیرین دانشگاهیان محقق شد؛ جستجو در کتابخانه‌ها بدون مراجعه حضوری

دکتر محمد حسن‌زاده در گفتگو با خبرنگار مهر، در مورد فهرستگان کتابخانه‌های دانشگاهی گفت: شبکه ملی کتابخانه‌های دانشگاهی یا Academic library network که در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) راه‌اندازی شده، برای سالیان سال برای متخصصان به عنوان یک آرزو بود که برای جستجوی یک منبع کتابخانه‌ای نیاز به حضور در کتابخانه‌های مختلف و جستجو در آن‌ها نباشد و یا نیازی نباشد تا سایت‌های دانشگاه‌های مختلف را جستجو کنیم. از همین رو ایده تشکیل کتابخانه‌های دانشگاهی را در ایرانداک اجرایی کردیم و با استقبال خیره‌کننده دانشگاه‌ها روبرو شدیم.

وی اظهار کرد: در گام نخست کتاب‌ها در این شبکه قرار گرفته و در گام‌های بعدی سایر اسناد اضافه خواهند شد.

به گفته رئیس ایرانداک؛ تاکنون کتابخانه ۵۱ دانشگاه بزرگ به این شبکه پیوسته‌اند و الان بیش از ۹۰ درصد از کتابخانه‌های دانشگاهی معتبر وزارت علوم در این مجموعه عضو هستند. این آمادگی وجود دارد که کوچک‌ترین کتابخانه‌های دانشگاهی هم عضو این شبکه بشوند. ۲۳ دانشگاه نیز در حال حاضر در صف ورود به سامانه هستند.

حسن‌زاده با اشاره به این‌که هر یک از دانشگاه‌ها از نرم‌افزارهای متفاوتی استفاده می‌کنند، گفت: ما نمی‌خواستیم این تفاوت در نرم‌افزار را از بین ببریم چرا که صنعت نرم‌افزار اطلاعات علمی تاحدودی یک صنعت شکننده است و ما بنا نداریم که با ایجاد یک سامانه، سایر سامانه‌ها را حذف کنیم. در حال حاضر در این شبکه مشاهده می‌کنیم که نرم‌افزارهای مختلف در این شبکه حاضر هستند و مشخص است که هر نرم‌افزار به چند کتابخانه ارائه خدمت می‌کند و به چه صورت عمل می‌کند.

تمایل کتابخانه‌های عمومی و تخصصی برای پیوستن به شبکه کتابخانه‌های دانشگاهی

وی با بیان این‌که آینده بسیار نزدیک بیش از ۷۵ دانشگاه در این شبکه عضو خواهند شد، از تمایل مجموعه‌های خارج از کتابخانه‌های دانشگاهی برای پیوستن به این شبکه خبر داد و گفت: این موضوع برای ما غیر منتظره بود و الان کتابخانه‌های تخصصی نیز در حال اتصال به این شبکه هستند.

رئیس ایرانداک با بیان این‌که بیش از ۱۰۰ کتابخانه تخصصی به این شبکه افزوده خواهند شد، ادامه داد: همچنین مجموعه کتابخانه‌های عمومی نیز اظهار علاقه کردند که ما در حال بررسی‌های فنی برای حضور آن‌ها در شبکه کتابخانه‌های دانشگاهی هستیم. با حسن نیتی که در مدیریت جدید نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور وجود دارد، اگر این همکاری محقق شود، فردی که در این سامانه جستجو می‌کند، می‌تواند تشخیص دهد که یک کتاب در کتابخانه کدام شهرها و در کدام کتابخانه نزدیک به محل سکونتش وجود دارد. این توسعه دسترسی به اطلاعات نه فقط برای جامعه دانشگاهی؛ بلکه برای عموم مردم است.

وی با بیان این‌که هاب دانش ایرانداک در حال تکمیل است، افزود: از این طریق با جستجو در فهرستگان منابع کتابخانه‌ای می‌توان علاوه بر این‌که کتابخانه‌های دارای یک کتاب را جستجو کرد، بلکه آماده بودن کتاب برای امانت نیز مشخص می‌شود. در گام‌های بعدی ما قصد داریم سیستم امانت بین کتابخانه‌ای را نیز به این سامانه اضافه کنیم تا افراد بتوانند از محل کار و یا منزل خود کتابی را که نیاز دارند، پیدا کرده و آن را درخواست دهند.