شیوع دردهای عضلانی‌ – اسکلتی؛ درمان بیمارمحور است

به گزارش خبرنگار مهر، محسن صحرانورد صبح سه‌شنبه در جمع خبرنگاران به مناسبت روز جهانی فیزیوتراپی با اشاره به شیوع بالای دردهای عضلانی‌ـ‌اسکلتی گفت: کمردرد، گردن‌درد، درد شانه و زانو و مشکلات عضلانی و تاندونی از شایع‌ترین دلایل مراجعه مردم به مراکز فیزیوتراپی هستند و می‌توانند فعالیت روزمره، خواب، توان کاری و کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهند.

مسئول انجمن فیزیوتراپی استان بوشهر، افزود: امروز درد را فقط یک علامت ناشی از آسیب بافتی نمی‌دانیم. درد یک تجربه شخصی و چندبعدی است و عوامل جسمی، روانی و اجتماعی همگی می‌توانند بر شدت و تداوم آن اثر بگذارند. حتی نحوه برداشت فرد از درد، تجربه‌های قبلی، میزان اضطراب یا ترس از حرکت، کیفیت خواب، شرایط خانوادگی، محیط کار و سبک زندگی می‌توانند در تجربه درد نقش داشته باشند.

وی گفت: این نگاه با تعریف جدید انجمن بین‌المللی مطالعه درد نیز همخوان است که درد را تجربه‌ای شخصی می‌داند که تحت تأثیر عوامل زیستی، روان‌شناختی و اجتماعی قرار می‌گیرد.

صحرانورد ادامه داد: به همین دلیل ممکن است دو بیمار با تشخیص تقریباً مشابه و حتی برنامه درمانی نزدیک به هم، پاسخ یکسانی به درمان نداشته باشند. یک بیمار سریع‌تر به فعالیت طبیعی برمی‌گردد، اما بیمار دیگری به زمان بیشتری نیاز دارد. این تفاوت همیشه به معنای شدیدتر بودن آسیب نیست؛ گاهی شرایط جسمانی فرد، میزان فعالیت، خواب، استرس، نگرانی از حرکت، وضعیت شغلی یا حمایت خانواده و محیط اطراف در روند بهبود دخالت دارند.

وی با تأکید بر بیمارمحور بودن فیزیوتراپی گفت: درمان موفق زمانی شکل می‌گیرد که فقط به محل درد توجه نکنیم و شرایط کلی زندگی بیمار را هم ببینیم. قدرت عضلات، دامنه حرکت، الگوی حرکتی، میزان فعالیت بدنی، شغل، اهداف شخصی و محدودیتی که درد در زندگی فرد ایجاد کرده، همگی در انتخاب درمان اهمیت دارند.

صحرانورد افزود: فیزیوتراپی فقط استفاده از دستگاه برای کاهش موقت درد نیست. تمرین‌درمانی، بازآموزی حرکت، تقویت عضلات، افزایش تدریجی فعالیت و آموزش بیمار از ارکان اصلی درمان هستند. بسته به شرایط بیمار، روش‌های دیگر نیز می‌توانند در کنار این برنامه مورد استفاده قرار گیرند.

مسئول انجمن فیزیوتراپی استان بوشهر با اشاره به اهمیت حفظ فعالیت گفت: در بسیاری از دردهای مزمن، استراحت طولانی و ترس از حرکت می‌تواند خود بخشی از چرخه ادامه درد باشد. حرکت کنترل‌شده و متناسب با توان فرد، تحت نظر فیزیوتراپیست، به بیمار کمک می‌کند اعتماد خود را به حرکت دوباره به دست آورد و به فعالیت‌های روزانه برگردد.

وی ادامه داد: موفقیت درمان را نباید فقط با شدت درد سنجید. ممکن است فرد هنوز مقداری درد داشته باشد، اما بهتر راه برود، خواب مناسب‌تری داشته باشد، دوباره کار کند یا بتواند فعالیت‌های روزمره‌اش را مستقل انجام دهد. بازگشت عملکرد و کیفیت زندگی بخش مهمی از نتیجه درمان است.

صحرانورد در پایان گفت: فعالیت بدنی منظم، تمرینات قدرتی متناسب با سن، کاهش زمان نشستن طولانی، خواب مناسب و توجه به سلامت روان می‌تواند در پیشگیری و مدیریت بسیاری از مشکلات عضلانی‌ـ‌اسکلتی مؤثر باشد.

وی گفت: نگاه امروز فیزیوتراپی این است که بیمار فقط یک زانو، شانه یا کمر دردناک نیست؛ باید خود فرد، محیط زندگی او و عواملی را که بر درد و عملکردش اثر می‌گذارند، در کنار هم دید.

وی گفت: این رویکرد چندبعدی در توصیه‌های WHO برای ارزیابی و توانبخشی اختلالات عضلانی‌ـ‌اسکلتی نیز مورد تأکید قرار گرفته است.