تاریخ و فرهنگ قنات‌های یزد روایت می‌شود؛ تقسیم آب در دل کویر

احمد صراف‌یزد مستندساز در گفتگو با خبرنگار مهر عنوان کرد: در حال حاضر مشغول ساخت یک مستند درباره قنات‌های شهر یزد هستم. در این مستند، ریشه‌های قنات را بر اساس اسناد و مدارکی که از گذشتگان به جا مانده است، بررسی می‌کنم.

وی افزود: بخش قابل‌توجهی از این اسناد در خانه‌ها نگهداری می‌شوند و تنها بخش محدودی از آنها در مراکز اسناد و مجموعه‌های مرتبط با قنات وجود دارد. به همین دلیل، فیلمبرداری به‌صورت تدریجی و هم‌زمان با مرحله پژوهش و تدوین پیش می‌رود.

این مستندساز درباره رویکرد مستندش توضیح داد: رویکرد این مستند صرفاً تاریخی نیست و در کنار وجه تاریخی، به یک مسئله اجتماعی و فرهنگی نیز می‌پردازد. برای مثال، یکی از موضوعات اصلی فیلم این است که مردم در گذشته، با وجود محدودیت منابع آبی در منطقه کویری یزد، چگونه آب را میان افراد و مناطق مختلف تقسیم می‌کردند و این تقسیم آب بر چه اساس و سازوکاری انجام می‌شد. این مسائل اجتماعی را نیز از طریق اسناد، مدارک و منابع تاریخی بررسی می‌کنم.

وی اظهار کرد: در این فیلم، اسناد و مدارک صرفاً به‌عنوان منابع آرشیوی مورد استفاده قرار نمی‌گیرند، بلکه قرار است خودشان به‌عنوان عناصر قصه‌گو در روایت فیلم حضور داشته باشند. تلاش می‌کنم فراتر از وجه سندیت این منابع، ظرفیت روایی آنها را نیز مورد توجه قرار دهم.

صراف‌یزد تصریح کرد: کارگردانی مستند را خودم بر عهده دارم و تهیه‌کنندگی آن نیز با خودم است. درباره زمان آماده شدن فیلم برای اکران در سینما، هم تلاش می‌کنم مستند برای امسال آماده شود، اما روند تولید به دلیل شیوه پژوهش، کمی زمان‌بر است. برای مثال، ممکن است در جریان پژوهش به یک وقف‌نامه درباره آب یا عکسی در یک مرکز اسناد برسم که ضرورت بررسی و فیلمبرداری آن وجود داشته باشد. بنابراین پژوهش، فیلمبرداری و تدوین به‌صورت هم‌زمان پیش می‌روند و همین مسئله باعث شده روند تولید با ریتمی آرام‌تر انجام شود.

این مستندساز در پایان درباره زمان پخش مستندش گفت: تلاش می‌کنم مراحل مختلف تولید را پیش ببرم و امیدوارم فیلم در نهایت به شکل مطلوب و با کیفیت مطلوب برای جشنواره «سینماحقیقت» آماده شود.