جایزه کتاب سال سینمایی برندگانش را شناخت؛ قدرت سینما در ساخت «ما»!

به گزارش خبرنگار مهر، آئین پایانی نهمین دوره جایزه کتاب سال سینمایی عصر امروز دوشنبه بیست و نهم تیر با حضور هنرمندان و پژوهشگرانی چون رامتین شهبازی دبیر رویداد، امیررضا نوری پرتو، حمیدرضا احمدی لاری، همایون اسعدیان، بهمن فرمان‌آرا، شهاب‌الدین عادل، محمد آلادپوش، امیر ثابتی و احسان عبدی‌پور در سالن سیف‌الله داد خانه سینما برگزار شد.

داوران این جایزه، نازنین مفخم، شهاب الدین عادل، شادمهر راستین، مهرزاد دانش و امیررضا نوری پرتو بوده‌اند.

در ابتدای این مراسم و پس از قرائت قرآن و پخش یک کلیپ، احسان سرمست به اجرای موسیقی زنده پرداخت. پس از آن کلیپی در گرامیداشت حمیدرضا احمدی لاری روی پرده رفت.

بررسی ۱۴۵ کتاب سینمایی

در ادامه، رامتین شهبازی دبیر جشنواره با ابراز نگرانی و تاثر درباره اتفاقات جنوب ایران عنوان کرد: من خودم سینما را از کتاب‌ها و فیلم‌ها یاد گرفته‌ام و همواره در برابر اساتید سر فرود آورده‌ام. این جایزه از سال ۱۳۹۷ برگزار نشده بود تا اینکه امسال به همت آقای اسعدیان و آقای توحیدی برگزار شد. ما کتاب‌هایی را که از سال ۱۴۰۰ تا پایان سال ۱۴۰۳ با موضوع سینما چاپ اولشان را تجربه کرده بودند، بررسی کردیم و ۱۴۵ کتاب از ۲۸ ناشر مورد داوری قرار گرفت. فیلمنامه‌های چاپ شده در این جایزه داوری نشدند.

ما در یک دالان سیاه گیر افتاده‌ایم

پس از آن مراسم تجلیل از حمیدرضا احمدی لاری باحضور همایون اسعدیان و فرهاد توحیدی برگزار شد.

لاری پس از دریافت لوح و تندیس بیان کرد: سال‌ها پیش در همین جا جایزه قلم زرین را بردم و آن موقع به عنوان یک مترجم هشدار دادم که ۲ هزار تیراژ برای یک جمعیت هشتاد میلیون نفری موجب شرمساری است اما حالا که به آن دوران فکر می‌کنم آن را بسیار خوب می‌بینم. متاسفانه ما در یک دالان سیاه افتاده‌ایم و انگار هرچه پیش می‌رویم از نور دورتر می‌شویم. این تنزل در همه حوزه‌های زیست اجتماعی ما وجود دارد و در مسیری افتاده‌ایم که هیچ امیدی در برابرمان نداریم. در عین حال، من بسیاری از فیلم‌های سینمایی و مستند را در کوچه‌پس‌کوچه‌ها و محافل کوچک می‌بینم و فکر می‌کنم که این مجالس برای ما فرصت تنفس ایجاد می‌کنند. از لطفی که به من روا شد سپاسگزارم و فکر می‌کنم که این اتفاقات، لحظاتی را به ما پیشکش می‌کنند تا احساس کنیم قدری زنده‌ایم.

احسان عبدی‌پور در ادامه با ارائه قصه و ماجرایی به نقش جادوی سینما در زندگی مردم بوشهر پرداخت.

مرتضی دهنوی برنده جایزه بهترین کتاب فنی سال سینما

در ادامه بخش جایزه بهترین کتاب با محوریت تکنیک در سینما برگزار شد، نامزدهای این بخش؛ «ساخت فیلم کوتاه با بودجه صفر» (راهنمای کامل) نوشته ریزان پروداکشن هاوس و با ترجمه مجید کیانیان، «طراحی صدا برای فیلم» نوشته تیم هریسون و با ترجمه مرتضی دهنوی، «در فاصله دو صحنه: هنر تمهیدات انتقالی» (آنچه فیلمنامه نویسان، کارگردانان و تدوینگران باید درباره تمهیدات انتقالی سینما بدانند) نوشته جفری مایکل بیز و با ترجمه مسعود مدنی، «هدایت بازیگران: خلق بازی های به یاد ماندنی در سینما و تلویزیون» نوشته جودیت وستون و با ترجمه محمدرضا شکاری و «تکنیک فیلمنامه نویسی ناتشل» (کشف رمز و راز فیلمنامه نویسی موفق) نوشته جیل چمبرلین و با ترجمه نرجس ادب خواه بودند.

در این بخش، مرتضی دهنوی برای ترجمه کتاب «طراحی صدا برای فیلم» برنده رقابت شد.

دهنوی پس از دریافت جایزه عنوان کرد: این کار را از وقتی شروع کردم که دانایی برایم از دل نادانی در آمد. وقتی سال ۵۸ فارغ‌التحصیل شدم داوطلبانه برای خدمت به زاهدان رفتم و برای مأموریتی به شهر خاش اعزام شدم. تا آن روز تقریبا هیچ‌یک از ابزارهای صدابرداری را نمی‌شناختم و به دیدار فرماندار خاش رفتیم و یک خبرنگار با من همراه بود و کل نوار به این مصاحبه اختصاصی پیدا کرد. شب، صدای جیرجیرک و صدای شب به طور بسیار زیبایی شنیده می‌شد و با میکروفن پانزده دقیقه صدای شب را ضبط کردم. برای بخش خبر مشغول تبدیل نوار شدم اما متوجه شدم که هردو صدا روی هم ضبط شده‌اند، خیلی نگران شدم و شانس آوردم که فرماندار همان شب برکنار شد و بخش خبر دیگر از من صدا را نخواستند. آنجا فهمیدم که باید بسیار بیشتر یاد بگیرم و شروع به نامه نگاری با کمپانی‌های ضبط کردم و بعد از ۲ سال به تهران منتقل شدم. از سال ۶۳ تدریس را آغاز کردم و سرانجام به اینجا رسیدم.

پس از آن، موسیقی زنده اجرا شد.

خاطره بهمن فرمان‌آرا از فیلم توقیفی فرخ غفاری

در ادامه بخش جایزه بهترین کتاب تالیفی با حضور بهمن فرمان‌آرا برگزار شد. در این بخش نامزدها کتاب‌های «آقای سناریست» (حدیث نفس و آثار سعید مطلبی) نوشته حمید رضا حاجی حسین، «کتاب ژانر سینما» نوشته وحیداله موسوی و محمد شهبا، «کامران شیردل؛ تنها در قاب» با گردآوری علیرضا ارواحی، «گزارش سانسور یک فیلم: جنوب شهر فرخ غفاری» نوشته عباس بهارلو و «دانشنامه آثار بیضایی» نوشته فرشید قلی پور بودند.

در این بخش، عباس بهارلو برای کتاب «گزارش سانسور یک فیلم: جنوب شهر فرخ غفاری» برنده جایزه شد.

بهمن فرمان‌آرا پس از اعلام نتیجه در سخنانی گفت: این کتاب را نخوانده‌ام اما می‌دانم که درباره فیلم فرخ غفاری است. این فیلم سال‌ها توقیف بود و فرخ هم از دوستان خوب من بود. مدیران ارائه فرهنگ و هنر آن زمان اکثرا مشتری همان جنوب شهر بودند و برای همین جلوی پخش فیلم را می‌گرفتند تا محل تفریحشان آشکار نشود.

عباس بهارلو نیز پس از دریافت جایزه گفت: از کسانی که در مسیر خلق این اثر به من کمک کردند متشکرم.

قدرت ترجمه و توانایی سینما در ساخت «ما»

پس از آن اهدای جایزه بخش بهترین اثر ترجمه باحضور امیر اثباتی برگزار شد. نامزدهای این بخش «هنر فیلم کوتاه داستانی» (مطالعه نما به نمای ۹ فیلم کلاسیک مدرن) نوشته ریچارد راسکین و با ترجمه پیمان شوقی، «مطالعات فمنیستی فیلم» (نوشتن زن در دل سینما) نوشته جانت مک کیب با ترجمه طلیعه حسینی، «فیلم نوآر؛ از برلین تا سین سیتی» نوشته مارک بولد با ترجمه محمدرضا مهدوی فر، «روایت و روایتگری در سینما» (فیلم ها چطور داستانشان را تعریف می کنند) نوشته وارن باکلند با ترجمه نوید پورمحمدرضا و «فیلم های پازلی» (داستان گویی پیچیده در سینمای امروز) نوشته وارن باکلند و با ترجمه محمد شهبا بودند.

در این بخش نوید پورمحمدرضا برای کتاب «روایت و روایتگری در سینما» برنده جایزه بهترین کتاب شد.

وی پس از دریافت جایزه عنوان کرد: از نشر اطراف سپاسگزارم و می‌دانم دیگر آثار حاضر در رقابت نیز همه لایق این جایزه بوده‌اند. فکر می‌کنم همواره ترجمه متون مطالعات فیلم می‌تواند لنزی متفاوت باشد تا دوباره به خودمان نگاه کنیم. سینما، مدیوم غریبی است و کلوزآپ پیچیده‌ترین نماهاست. ترجمه حکم لانگ‌شات را دارد و اجازه می‌دهد تا به آنچه می‌گذرد از فاصله‌ای بیشتر و دیدی جامع‌تر نگاه کنیم. مدتی است که دیگر جشنواره‌ها را دنبال نمی‌کنم و فستیوال‌ها یکی‌یکی رفتار انحصارطلبانه‌تری از خود نشان می‌دهند. هرمان کاپلهوف کتابی دارد و در آن از سینما به مثابه فضای عمومی سخن می‌گوید، این همان لانگ‌شاتی بود که به من کمک کرد تا درد طردشدن از فستیوال‌ها را بهتر درک کنم.

وی ادامه داد: در این سال‌ها فیلم‌هایی با ذهن‌هایی بسیار شایسته و زیبا ساخته شده است که فرصت حضور در سالن‌های سینما را نداشته‌اند. آدم‌ها وقتی یک فیلم را می‌بینند و شیفته آن می‌شوند یک ما می‌سازند که حزبی نیست بلکه برخاسته از یک تجربه مشترک است.

سرانجام و باحضور حسین‌خانی نماینده انتشارات بان، از این نشر تجلیل شد و انتشارات بان انتشارات برگزیده سینمای ایران در نهمین جایزه کتاب سال سینمایی ایران لقب گرفت.

در پایان، همایون اسعدیان باتشکر از افراد حاضر در مراسم گفت: در چنین شرایط افسرده‌ای، وقتی حضور شما را می‌بینم بسیار امیدوار می‌شوم.