تماشای سنج و دمام نوازی اصیل در «خیمه هنر»؛ بازیگری که نوازنده شد

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی انجمن موسیقی ایران، اولین روز از برگزاری دومین دوره از رویداد عاشورایی «خیمه هنر» عصر روز یکشنبه هفتم تیر در محوطه تئاتر شهر با حضور هنرمندانی از عرصه موسیقی، تئاتر و ادبیات پیش روی شهروندان قرار گرفت.

اجرای گروه سنج و دمام نوازی «آوای ساحل» به سرپرستی هادی لشگری اولین بخش از اجراهای روز اول رویداد «خیمه هنر» را تشکیل می داد. این درحالی است که حضور سیروس کهوری نژاد بازیگر و کارگردان تئاتر، تلویزیون و سینما به عنوان نوازنده دمام در این اجرا از نکات مورد توجهی بود که می توان به آن اشاره کرد.

اجرای گروه سرود «زینبیون»، ارکستر سازهای بادی متشکل از برخی نوازندگان شناخته شده ارکستر سمفونیک تهران و دیگر ارکسترهای کشور و یک گروه از موسیقی نواخی مازندران به سرپرستی رضا دیوسالار دیگر بخش های موسیقایی اولین روز از رویداد «خیمه هنر» را تشکیل می دادند.

سوگ خوانی سیدمحسن حسینی خواننده موسیقی ایرانی، مجلس پرده‌خوانی «ورود امام به کربلا» با هنرمندی محمدرضا معجونی، اجرای تعزیه «شهادت حضرت ابوالفضل (ع)» به سرپرستی حسین زمانی و شعرخوانی در وصف واقعه عاشورا از دیگر بخش های این برنامه در بخش هنرهای نمایشی پروژه بود.

هادی لشگری از نوازندگان دمام گروه «آوای ساحل» در حاشیه برگزاری اولین روز از دومین رویداد «خیمه هنر» ضمن ارائه تاریخچه ای از روند تشکیل این گروه موسیقی آئینی گفت: موسیقی سنج و دمام برگرفته از آئین‌های عاشورایی است و به نوعی تداعی‌کننده میدان جنگ است؛ یعنی نبردی که امام حسین (ع) با لشکر دشمن انجام داد. ما صدای دمام را به صدای سُم اسب‌ها و صدای سنج را به برخورد شمشیرها تشبیه می‌کنیم و صدای بوق یا شیپور نیز فضای یک نبرد را تداعی می‌کند. مخاطبی که این موسیقی را از دور می‌شنود، احساس می‌کند اتفاقی در حال رخ دادن است؛ جنگی نابرابر که در قالب یک آئین عاشورایی روایت می‌شود. این آئین بیشتر در مراسم‌های عزاداری محرم و صفر اجرا می‌شود. سنج و دمام در استان‌هایی مانند خوزستان، بوشهر و بندرعباس سابقه طولانی دارد و همزمان با مراسم سینه‌زنی اجرا می‌شود.

وی درباره واکنش مخاطبان تهرانی در سال‌های نخست اجرای سنج و دمام گفت: زمانی که این آئین را به تهران آوردیم، برای مردم بسیار جذاب بود. در آن سال‌ها از میدان فردوسی تا میدان امام حسین (ع) با سنج و دمام حرکت می‌کردیم و از ساعت ۹ صبح تا حدود یک یا یک‌ونیم بعدازظهر بدون توقف می‌نواختیم. مردم در طول مسیر با علاقه اجرای ما را تماشا می‌کردند و استقبال بسیار خوبی از آن داشتند و زمانی که مردم را هنگام اجرای سنج و دمام نگاه می‌کردم، واقعاً غم و اندوه را در چهره آنها می‌دیدم و احساس می‌کردم با این موسیقی ارتباط عمیقی برقرار می‌کنند. در اجراهای «خیمه هنر» نیز همین اتفاق می‌افتد؛ افرادی که شناخت تخصصی از موسیقی ندارند، اما به عنوان مخاطبان عمومی حضور پیدا می‌کنند، این حس و حال را به خوبی درک می‌کنند و ما از همین بازخوردها متوجه می‌شویم که مسیر درستی را انتخاب کرده‌ایم.

لشکری درباره استقبال نسل جوان از این هنر آئینی اظهار کرد: واقعیت این است که در ایام محرم و صفر، جوانان استقبال خوبی از این هنر دارند. البته مدت‌هاست که به جنوب نرفته‌ام و نمی‌توانم درباره شرایط امروز آنجا با قطعیت صحبت کنم، اما در گروه خودمان شاهد حضور تعداد زیادی از جوانان دهه ۷۰ و ۸۰ هستیم. بسیاری از این جوانان شاید انگیزه اولیه حضور در گروه را نداشته باشند، اما فضای حزن، سوگ و تأثیر عاطفی سنج و دمام آنها را جذب می‌کند و باعث می‌شود با علاقه در گروه بمانند و این هنر را ادامه دهند. همین حضور نسل جوان، آینده این آئین کهن را تضمین می‌کند و سبب می‌شود سنج و دمام همچنان به عنوان بخشی از هویت موسیقی آئینی و نواحی ایران حفظ و به نسل‌های بعد منتقل شود.

دومین دوره از محفل عاشورایی «خیمه هنر» توسط معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با همراهی دفتر موسیقی وزارت ارشاد، اداره کل هنرهای تجسمی وزارت ارشاد، اداره کل هنرهای نمایشی وزارت ارشاد، دفتر توسعه آموزهای هنری وزارت ارشاد، بنیاد امام رضا (ع)، انجمن هنرهای نمایشی ایران، انجمن موسیقی ایران، شهرداری منطقه ۱۱ تهران، سازمان زیباسازی شهرداری تهران، بنیاد فرهنگی هنری رودکی، موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر، موزه هنرهای معاصر تهران و مجموعه تئاتر شهر در حال برگزاری است.