پساب شهرکرد پشت خط انتقال؛ کمربند سبز همچنان تشنه است

خبرگزاری مهر-گروه استان‌ها؛ شهرکرد در شرایطی با کاهش منابع آبی و افت دبی چاه‌های مورد استفاده برای فضای سبز روبه‌رو است که در سوی دیگر، پساب تصفیه‌شده شهری پس از طی فرایند تصفیه همچنان رها می‌شود؛ وضعیتی که ضرورت یافتن راهی برای بازگرداندن این ظرفیت به چرخه مصرف را بیشتر کرده است.

در حال حاضر حدود ۳۷۰ هکتار فضای سبز در شهرکرد وجود دارد و بخش عمده آب مورد نیاز آن از چاه‌های دارای مجوز تأمین می‌شود، اما کاهش منابع آب زیرزمینی و افت دبی چاه‌ها، نگهداری و توسعه این عرصه‌ها را با دشواری مواجه کرده است. در چنین شرایطی، استفاده از پساب تصفیه‌شده برای آبیاری فضای سبز و به‌ویژه کمربند سبز می‌تواند بخشی از فشار بر منابع زیرزمینی را کاهش دهد.

شهرداری شهرکرد نیز برای استفاده از این ظرفیت، خط انتقال پساب از تصفیه‌خانه بهرام‌آباد را در سال ۱۴۰۳ احداث کرده است؛ اما اجرای خط انتقال پایان ماجرا نیست. میزان و قیمت پساب قابل واگذاری، الزامات کیفی و زیست‌محیطی و احداث تصفیه‌خانه ثانویه، از جمله مسائلی است که بهره‌برداری از این پروژه را به تأخیر انداخته است.

اکنون پرسش اصلی این است که با وجود اجرای خط انتقال و تولید پساب تصفیه‌شده در شهرکرد، چه زمانی این آب می‌تواند به کمربند سبز شهر برسد؟

خط انتقال آماده، اما بهره‌برداری در انتظار تعیین تکلیف پساب

محمد حسن واحدیان شهردار شهرکرد در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به وضعیت فضای سبز این شهر اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۳۷۰ هکتار فضای سبز در شهرکرد وجود دارد که شامل جنگل‌کاری‌های شهری، چمن‌کاری، گل‌کاری، رفیوژها، درختان حاشیه معابر، بوستان‌ها و باغات می‌شود.

وی افزود: آبیاری این عرصه‌ها در شرایط فعلی عمدتاً از طریق چاه‌هایی انجام می‌شود که با دریافت مجوزهای لازم مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما تغییرات اقلیمی و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی موجب شده است دبی چاه‌ها کاهش پیدا کند و این موضوع بر روند آبیاری و توسعه فضای سبز شهر تأثیر بگذارد.

شهردار شهرکرد ادامه داد: در سال‌های اخیر موضوع استفاده از پساب تصفیه‌شده برای آبیاری فضای سبز و به‌ویژه فضاهای سبز پیرامونی شهر را دنبال کرده‌ایم و در جلسات مختلف با شرکت آب و فاضلاب و مسئولان استانی، پیگیر تأمین و تخصیص پساب برای این منظور بوده‌ایم.

وی با اشاره به میزان پساب مطرح‌شده در مراحل اولیه گفت: در ابتدا موضوع تخصیص ۵۰ لیتر بر ثانیه پساب برای آبیاری فضای سبز پیرامونی مطرح شد که بر اساس برآوردها می‌تواند حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار مترمکعب در سال آب مورد نیاز این بخش را تأمین کند.

واحدیان تصریح کرد: شهرداری برای انتقال این پساب نیز در سال ۱۴۰۳ خط انتقالی به طول ۸.۵ کیلومتر از تصفیه‌خانه بهرام‌آباد احداث کرد و برای اجرای این پروژه حدود ۱۶ میلیارد تومان هزینه شد؛ بنابراین زیرساخت انتقال ایجاد شده است، اما برای بهره‌برداری از آن باید موضوع تخصیص پساب و هزینه مربوط به آن تعیین تکلیف شود.

وی با اشاره به یکی از موانع پیش روی اجرای طرح افزود: پس از پیگیری‌های انجام‌شده، تخصیص پساب مشروط به پرداخت هزینه‌ای شد که رقم آن بالا بود و در بودجه سرمایه‌ای شهرداری پیش‌بینی نشده بود؛ به همین دلیل موضوع در جلسات مختلف با استاندار، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری و نماینده مردم شهرکرد در مجلس مطرح و پیگیری شده است.

شهردار شهرکرد گفت: در ادامه تلاش داریم موضوع هزینه واگذاری پساب را از طریق وزارت نیرو نیز پیگیری کنیم تا با کاهش هزینه، امکان استفاده از این ظرفیت برای فضای سبز شهر فراهم شود.

واحدیان با اشاره به ضرورت انجام تصفیه تکمیلی برای استفاده از پساب در فضای سبز شهری تصریح کرد: در صورت تخصیص پساب، شهرداری باید تصفیه‌خانه ثانویه مورد نیاز را احداث کند تا کیفیت پساب برای استفاده در فضای سبز به شرایط مورد نیاز برسد.

وی هزینه احداث این تصفیه‌خانه را بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان برآورد کرد و افزود: تأمین چنین اعتباری برای شهرداری موضوع ساده‌ای نیست و به همین دلیل تعیین تکلیف تخصیص پساب و هزینه آن اهمیت زیادی دارد.

شهردار شهرکرد خاطرنشان کرد: در صورت نهایی شدن تخصیص پساب، امکان احیای درختان آسیب‌دیده در کمربند سبز جنوبی و ادامه توسعه کمربند سبز در بخش‌های شمالی شهر فراهم می‌شود و شهرداری می‌تواند برنامه‌های توسعه فضای سبز پیرامونی را با اتکا به یک منبع آب پایدارتر دنبال کند.

واحدیان با اشاره به طراحی خط انتقال برای ظرفیت بالاتر گفت: خط انتقال احداث‌شده به گونه‌ای طراحی شده است که در آینده امکان انتقال تا ۲۰۰ لیتر بر ثانیه را نیز داشته باشد.

وی با بیان اینکه چشم‌انداز مدیریت شهری تنها حفظ وضعیت موجود نیست، اظهار کرد: در برنامه‌های بلندمدت، افزایش سطح فضای سبز شهرکرد از حدود ۳۷۰ هکتار فعلی به حدود یک‌هزار و ۲۰۰ تا یک‌هزار و ۳۰۰ هکتار پیش‌بینی شده است و تحقق این هدف بدون تعیین تکلیف منابع آبی امکان‌پذیر نخواهد بود.

اختلاف بر سر میزان و قیمت پساب ادامه دارد

یوسف صادقی، عضو شورای اسلامی شهرکرد نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به آخرین وضعیت پروژه انتقال پساب به کمربند سبز شهر اظهار کرد: خط انتقال پساب تکمیل شده و اکنون پیگیری‌ها برای فراهم شدن امکان استفاده از پساب و آغاز بهره‌برداری از این زیرساخت ادامه دارد.

وی افزود: برای احداث تصفیه‌خانه ثانویه نیز اقدامات اولیه انجام شده و مجوزهای لازم برای تملک زمین اخذ شده است و با همکاری اداره منابع طبیعی، موضوع تأمین زمین در حال پیگیری است.

عضو شورای اسلامی شهرکرد ادامه داد: در کنار این اقدامات، مذاکرات با شرکت آب و فاضلاب و مدیریت ارشد استان برای تخصیص پساب به شهرداری در حال انجام است، چراکه راه‌اندازی کامل این پروژه به تعیین تکلیف موضوع واگذاری پساب وابستگی دارد.

صادقی تصریح کرد: برنامه شهرداری این است که تمام کمربند سبز شهرکرد با پساب آبیاری شود و با جایگزینی پساب به جای بخشی از منابع آبی مورد استفاده فعلی، امکان کاهش برداشت از چاه‌های مورد استفاده فضای سبز فراهم شود.

وی گفت: در صورت جایگزینی پساب برای آبیاری کمربند سبز، بخشی از منابعی که اکنون برای این منظور استفاده می‌شود، می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های مدیریت شهری برای سایر نیازهای فضای سبز مورد توجه قرار گیرد.

عضو شورای شهرکرد با اشاره به موانع موجود در مسیر بهره‌برداری از پروژه افزود: در حال حاضر یکی از موضوعات اصلی مورد مذاکره، میزان پسابی است که قرار است به شهرداری اختصاص پیدا کند و موضوع دیگر، قیمت واگذاری آن است. این مسائل باید میان شهرداری و شرکت آب و فاضلاب به جمع‌بندی برسد تا پروژه وارد مرحله بهره‌برداری شود.

صادقی ادامه داد: در جلسات متعددی با مدیران شرکت آب و فاضلاب، استاندار، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری و نماینده مردم شهرکرد در مجلس، موضوع تخصیص پساب پیگیری شده و برای تعیین سازوکار واگذاری و دریافت حمایت‌های لازم، موضوع از طریق وزارت نیرو نیز دنبال شده است.

وی با بیان اینکه شهرداری حدود ۱۰۰ لیتر بر ثانیه پساب درخواست کرده است، گفت: احداث تصفیه‌خانه ثانویه نیز بخش دیگری از مسیر است و ساخت آن دست‌کم یک سال زمان نیاز دارد؛ بنابراین لازم است تعیین تکلیف تخصیص پساب و تأمین مقدمات این طرح هرچه سریع‌تر انجام شود.

روایت آبفا از پساب شهرکرد؛ ۷۰۰ لیتر بر ثانیه پس از تصفیه رها می‌شود

یوسف امیری، معاون بهره‌برداری و توسعه فاضلاب شرکت آب و فاضلاب چهارمحال‌وبختیاری، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت پساب تصفیه‌خانه شهرکرد اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۷۰۰ لیتر بر ثانیه فاضلاب وارد تصفیه‌خانه شهرکرد می‌شود که پس از طی فرایند تصفیه، پساب آن در شرایط فعلی رها می‌شود.

وی افزود: پساب خروجی تصفیه‌خانه بر اساس استانداردهای تعیین‌شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست برای تخلیه پساب تصفیه‌شده تأمین می‌شود و شرکت آب و فاضلاب ملزم به رعایت ضوابط و استانداردهای مربوط است.

معاون بهره‌برداری و توسعه فاضلاب شرکت آب و فاضلاب چهارمحال‌وبختیاری ادامه داد: استفاده از پساب برای مصارفی مانند آبیاری فضای سبز، در صورتی که به کیفیت بالاتری نسبت به استاندارد تخلیه نیاز داشته باشد، مستلزم دریافت مجوزهای لازم و انجام تصفیه تکمیلی است.

امیری تصریح کرد: شهرداری شهرکرد برای استفاده از پساب، حدود ۱۰۰ لیتر بر ثانیه درخواست کرده است؛ بنابراین میزان درخواستی شهرداری تنها بخشی از پساب تولیدشده در تصفیه‌خانه را شامل می‌شود.

وی درباره قیمت پساب نیز گفت: قیمت‌گذاری پساب بر اساس قیمت تمام‌شده و در چارچوب ضوابط و دستورالعمل‌های قانونی و بالادستی انجام می‌شود و تعیین این قیمت به صورت سلیقه‌ای یا خارج از چارچوب‌های قانونی نیست.

معاون بهره‌برداری و توسعه فاضلاب شرکت آب و فاضلاب چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به خط انتقال پساب گفت: اجرای خط انتقالی که شهرداری برای انتقال پساب احداث کرده، در حوزه مسئولیت شهرداری قرار دارد و شرکت آب و فاضلاب مسئولیتی در قبال روند اجرای این خط ندارد.

امیری خاطرنشان کرد: در صورت توافق بر سر تخصیص پساب و فراهم شدن الزامات قانونی و فنی مورد نیاز، امکان استفاده از پساب برای مصارف تعیین‌شده فراهم خواهد شد؛ با این حال، کیفیت مورد نیاز برای هر نوع مصرف باید مطابق ضوابط همان مصرف تأمین شود.

وی تأکید کرد: میان «استاندارد تخلیه پساب» و «کیفیت مورد نیاز برای استفاده مجدد از پساب» تفاوت وجود دارد و اگر برای آبیاری فضای سبز شاخص‌های کیفی بیشتری مورد نیاز باشد، انجام تصفیه تکمیلی باید در دستور کار استفاده‌کننده قرار گیرد.

تعیین تکلیف پساب نباید در حد جلسات باقی بماند

ماشاالله ایزدی، رئیس شورای اسلامی شهرکرد نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به ضرورت استفاده از پساب تصفیه‌شده برای فضای سبز شهر اظهار کرد: با توجه به کاهش منابع آبی و مشکلاتی که در سال‌های اخیر برای تأمین آب فضای سبز ایجاد شده است، استفاده از پساب می‌تواند یکی از راهکارهای مدیریت منابع آب و حفظ فضای سبز شهر باشد.

وی افزود: تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آب، نگهداری فضای سبز محله‌ها و توسعه فضاهای سبز جدید را دشوارتر کرده است و در چنین شرایطی نمی‌توان همچنان تنها به منابع موجود و چاه‌های مورد استفاده برای آبیاری فضای سبز تکیه کرد.

رئیس شورای اسلامی شهرکرد ادامه داد: استفاده صحیح از پساب تصفیه‌شده می‌تواند بخشی از نیاز آبی فضای سبز را تأمین کند و در کنار آن، فشار بر منابع آب زیرزمینی را کاهش دهد. این موضوع به‌ویژه برای کمربند سبز شهر که نیازمند منبع پایدار آب است، اهمیت بیشتری دارد.

ایزدی تصریح کرد: اگر مدیریت پساب به شکل اصولی انجام شود، می‌توان از ظرفیت موجود برای فضای سبز استفاده کرد و بخشی از مشکلات زیست‌محیطی مرتبط با رهاسازی پساب را نیز مدیریت کرد؛ البته این موضوع باید بر اساس ضوابط فنی و محیط زیستی و با هماهنگی دستگاه‌های مسئول دنبال شود.

وی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای تعیین تکلیف این موضوع گفت: در هفته‌های اخیر جلساتی با حضور نماینده مردم شهرکرد در مجلس، مسئولان حوزه آب و مدیران مرتبط برگزار شده و موضوع استفاده از پساب برای فضای سبز شهر مورد بررسی قرار گرفته است.

رئیس شورای اسلامی شهرکرد افزود: استفاده از پساب موضوعی نیست که یک دستگاه به تنهایی بتواند آن را به سرانجام برساند و شهرداری، شورای شهر، شرکت آب و فاضلاب و سایر دستگاه‌های مرتبط باید در این زمینه به یک جمع‌بندی مشخص برسند.

ایزدی خاطرنشان کرد: لازم است پس از بررسی‌های کارشناسی، سازوکار مشخصی برای تخصیص، انتقال، تصفیه و استفاده از پساب تعیین شود تا این ظرفیت از مرحله پیگیری و جلسه عبور کرده و وارد مرحله اجرا شود.

به گزارش خبرنگار مهر، مسئله پساب شهرکرد اکنون دیگر صرفاً به احداث یک خط انتقال محدود نیست؛ خط انتقال اجرا شده، اما برای رسیدن پساب به کمربند سبز باید میزان و قیمت واگذاری مشخص شود، الزامات قانونی و کیفی آن رعایت و تصفیه تکمیلی مورد نیاز نیز پیش‌بینی شود. از سوی دیگر، حدود ۷۰۰ لیتر بر ثانیه پساب پس از تصفیه در شرایط فعلی رها می‌شود و شهرداری نیز برای استفاده از بخشی از این ظرفیت درخواست داده است.

حالا گره اصلی در فاصله میان این دو واقعیت قرار دارد، یک سو، فضای سبزی که برای تأمین آب با محدودیت روبه‌رو است و سوی دیگر، پسابی که پس از تصفیه همچنان رها می‌شود. اینکه این فاصله چه زمانی با توافق دستگاه‌های مسئول، تعیین تکلیف هزینه‌ها و اجرای الزامات فنی پر خواهد شد، تعیین می‌کند خط انتقال احداث‌شده سرانجام به یک پروژه فعال برای کمربند سبز شهرکرد تبدیل می‌شود یا همچنان بخشی از زیرساختی باقی می‌ماند که در انتظار تصمیم نهایی است.