راستی‌آزمایی یک تصویر/ آیا دقیقا مشخص است چه طبقاتی اینترنت پرو می‌گیرند؟

تینا مزدکی_در ساعات اخیر، تصویری در شبکه‌های اجتماعی و گروه‌های پیام‌رسان دست‌به‌دست می‌شود که جدولی از دسته‌بندی‌های مختلف دسترسی به اینترنت بین‌الملل را نشان می‌دهد. این تصویر که با عنوان «طبقات مختلف اینترنت طبقاتی پرو» بازنشر شده، ادعا می‌شود سطوح مختلف فیلترینگ برای اقشار خاص را نشان می‌دهد. اما آیا چنین طبقه‌بندی مورد تایید است؟

سرویس «اینترنت پرو» که در تصویر با هفت طبقه مشخص شده، مدلی از دسترسی مدیریت‌شده است که متاسفانه جایگزین اینترنت عمومی برای گروه‌های خاص شده است. بر خلاف تصور عمومی، این یک اینترنت کاملاً جدید نیست، بلکه همان دسترسی عادی است که با عبور از فیلترهای لیست سفید (Whitelisting) و پروتکل‌های تونلینگ، محدودیت‌های رایج را ندارد. بنابراین بر خلاف واژه «پرو» هیچ قابلیت ارتقا یافته‌ای نسبت به اینترنت معمولی که همه جهان به آن دسترسی دارند، ندارد.

چه گروه‌هایی تا به امروز به اینترنت پرو دسترسی پیدا کردند؟

گزارش‌های متعدد تا به امروز حاکی از دسترسی گروه‌های مختلف به اینترنت پرو است؛ بر اساس گزارش‌ زومیت، روابط عمومی کانون وکلای دادگستری اعلام کرده است که بعد از پیگیری از مراجع مربوطه و مکاتبه با اپراتورهای کشور حالا امکان دسترسی همه وکلای عضو کانون مرکز و هم‌چنین، کارمندان کانون به «اینترنت پرو» فراهم شده است. همچنین بر اساس گزارش این رسانه در روزهای اخیر پیامک‌هایی برای فعالان اقتصادی عضو اتاق بازرگانی ارسال شده که از برقراری سرویس اینترنت پرو برای آن‌ها خبر می‌دهد. 

ایرنا نیز گزارش داده است که اینترنت پرو برای مدیران عامل شرکت‌های مستقر در پارک فناوری پردیس برقرار شده است و همچنین بر اساس نیاز و با معرفی رسمی مدیر هر شرکت، امکان دسترسی کارکنان نیز فراهم می‌شود.

به گزارش روابط عمومی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای نیز، امکان ثبت درخواست برای دریافت سیم‌کارت‌های پرو برای اعضای سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران فراهم شد. علاوه بر این به گزارش آوش، طبق اعلام مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه علوم پزشکی تهران، طرح اینترنت پرو با دسترسی گسترده برای پزشکان وارد مرحله اجرا شده است.

تصویری منتشرشده از سوی کاربران در شبکه‌های مجازی نیز حاکی از عرضه اینترنت پرو برای خواربارفروشان است، در این پیامک گفته شده است، که با توجه به نیاز مدیران واحدهای صنفی به اینترنت پرسرعت بین الملل با پیگیری مستمر ریاست، مجوز تخصیص اینترنت پرو برای اعضای صنف فراهم شده است.

در عین حال احمد نجاتیان، رئیس سازمان نظام پرستاری، در گفتگو با خبرآنلاین توضیح داده است که با وجود اعلام آمادگی مراجع ذی‌ربط برای برقراری این دسترسی برای اعضای این سازمان، هیئت‌مدیره به اتفاق آرا این پیشنهاد را رد کرده است.

بنابراین تصاویر منتشر شده از سوی کاربران شبکه‌های مجازی حاکی از آن است که گروه‌های شغلی زیادی از اینترنت پرو برخوردار شوند یا حداقل امکان فعال سازی این سرویس برای آن‌ها در نظر گرفته شده باشد؛ زیرا اقشار مختلف جامعه، از خواربارفروشان و اتاق بازرگانی گرفته تا فریلنسرها، پزشکان، پرستاران و همچنین وکلا، پیامکی با موضوع تخصیص اینترنت پرو به این گروه‌ها را دریافت کرده‌اند. همچنین می‌دانیم که پیش از فعال‌سازی اینترنت پرو، به چند گروه شغلی سیمکارت سفید تعلق گرفته بود که از نمونه‌های آن می‌توان به گروه‌های علمی پژوهشی، اساتید دانشگاه و خبرنگاران اشاره کرد.

اگرچه این اینترنت به ظاهر آزاد است اما برخلاف فیلترشکن‌ها که هویت را مخفی می‌کنند، در سیستم «اینترنت پرو»، هر کاربر با کد ملی و شماره موبایل ثبت شده خود به شبکه متصل می‌شود. در عین حال، پیگیری‌های صورت گرفته خبرآنلاین از اپراتورهای همراه اول، ایرانسل و رایتل حاکی از آن است که برای دریافت این دسترسی بدون نیاز به مدارک خاصی همچون نامه اشتغال به کار یا بیمه از شرکت مذکور، افراد تنها با پرداخت مبلغ حدود ۲ میلیون تومان (برای یک بسته ۵۰ گیگابایتی یک‌ساله) می‌توانند بسته را دریافت کنند. اگرچه، کارشناسان حقوقی معتقدند این نوع قیمت‌گذاری و طبقه‌بندی دسترسی، با اصل نهم قانون اساسی (عدم سلب آزادی‌های مشروع) در تضاد است. علاوه بر این سازمان تنظیم مقررات اعلام کرده که در تعیین این تعرفه‌ سنگین نقشی نداشته است.

این در حالی است که ابتدا عنوان شد، تنها شرکت‌ها و کسب‌وکارهای ثبت‌شده، استارتاپ‌ها و فعالان حوزه فناوری، بازرگانان و شرکت‌های حمل‌ونقل و نهادهای دانشگاهی و پژوهشی به آن دسترسی خواهند داشت و کاربران عادی، فریلنسرهای بدون ثبت رسمی و بسیاری از مشاغل غیررسمی فعلاً دسترسی مستقیم به این سرویس نخواهند داشت؛ اما آنطور که به نظر می‌رسد عرضه اینترنت پرو به این چند گروه شغلی خلاصه نشده است.

در آخر اما باید گفت که هنوز به طور رسمی مواضع این سیاست‌گذاری مشخص نیست و همچنین مقام‌های مسئول از ارائه توضیحات درباره «اینترنت پرو» و اعلام نام طبقاتی که به اینترنت دسترسی خواهند داشت، خودداری کرده‌اند و با این تفاسیر، این جدول از سمت خبرآنلاین قابل راستی‌آزمایی دقیق نیست اما شواهد حاکی از آن است که روز به روز تعداد طبقاتی که اینترنت پرو به آن‌ها تعلق می‌گیرد رو به افزایش است.

۲۲۷۳۲۳