کلاف سردرگم ما و غرب در شماره سی و پنجم مجله عصر اندیشه

به گزارش خبرگزاری مهر، عصر اندیشه در ادامه مباحث شماره پیشین خود و متناسب با وضعیت کنونی کشور بحث مبسوطی را در خصوص نسبت ما و غرب و جایگاه غرب در ادراک مشترک ایرانیان مطرح کرده است.

به باور عصر اندیشه از دوران صفویه تا کنون، تعریف نسبت ما ایرانیان با عالم غرب و تمدن آن چالشی دیرپا و لاینحل بوده و البته سال‌های متمادی بدخواهی و مداخلات استعماری و تجاوز و توطئه سیاست‌مداران غربی، سایه سنگینی بر این رابطه افکنده است.

مجله سپس این پرسش‌ها را به میان می‌کشد که به راستی ادراک ما از غرب چیست و چگونه شکل گرفته است؟ چرا تا کنون این گره کور به دستان هیچ‌کس گشوده نشده است؟ آیا ما و غرب همواره محکوم به سوء‌ادراک و خصومت هستیم یا می‌توان سرانجام راهی برای برون‌رفت از این تنگنا اندیشید؟ تجربه تلخ و در عین‌حال عبرت‌آموز جنگ دوازده‌روزه چه تأثیری بر فهم بیناذهنی جامعه ایرانی از غرب معاصر گذاشت؟ عصر اندیشه کوشیده است پاسخی درخور برای پرسش‌های مذکور بیابد.

عصر اندیشه در این شماره به سراغ چهره‌های نام‌آشنایی رفته است که از میان آن‌ها می‌توان به بیژن عبدالکریمی، اسدالله رحمان‌زاده، عطاءالله رفیعی‌آتانی، عباسعلی کدخدایی، وحید عابدینی، مسعود اسداللهی، علی نصری، داریوش رحمانیان، قاسم تبریزی، ابوذر گوهری‌مقدم، حمیدرضا مقدم‌فر، سیدجلال دهقانی‌فیروزآبادی، فؤاد ایزدی، ابراهیم متقی، عادل پیغامی، سعید لیلاز، محمدرضا جلایی‌پور، ناصر هادیان و شهریار زرشناس اشاره کرد که در قالب‌های مختلف به بیان دیدگاه‌های خود پرداخته‌اند.

در بخشی از سخن سردبیر آمده است: در دوران کنونی که آن‌را عصر گذار از نظم دولت‌محور غربی به نظم چندمحور پساغربی نام می‌نهند، لزوم تجدید نظر در مفاهیم و مظاهر نظم پیشین مانند حاکمیت ملی، منافع ملی، امنیت ملی و جامعه بین‌المللی و ارائه بدیل‌هایی همچون حاکمیت فراملی، منافع بشری، امنیت بشری، حقوق بشر یا جامعه جهانی احساس می‌شود تا پاسخگوی مشکلات و تنگناهای مشترکی باشد که دیگر در قالب نگرش سنتی دولت‌محور قابل تدبیر نیستند. به همین دلیل برخی از رویکردهای نظری دانش روابط بین‌الملل مانند مکتب انگلیسی یا جهان‌وطن‌گرایی می‌کوشند به اقتضائات وضعیت جدید نظام جهانی توجه کنند و طرح نوینی را برای تعاملات جوامع انسانی دراندازند.

با این حال به نظر می‌رسد که به دلیل مبتنی بودن مکتب فکری مسلط جهان غرب یعنی لیبرالیسم بر ارزشهایی مانند انسان‌مداری، فردگرایی و فایده‌باوری، نیل به آرمان جامعه جهانی بر مبنای منافع و امنیت بشری ممکن نخواهد بود و مظاهر تداوم نظم پیشین را می‌توان آشکارا مشاهده کرد که ظهور پدیده ترامپ و حواشی بی‌پایانش از بارزترین مصادیق آن است، لذا اندیشمندان و صاحب‌نظران از بحران نظم بین‌الملل لیبرال و پایان عصر سیادت غرب بر جهان سخن می‌گویند و بازار الگوهای بدیل غیرغربی بیش از همه پررونق شده است.

شماره سی‌وپنجم مجله فرهنگ و علوم انسانی عصر اندیشه(شماره ۵ دوره جدید) پاییز و زمستان ۱۴۰۴ در ۲۸۸ صفحه به بهای ۱۵۰ هزار تومان منتشر شد. نسخه مکتوب مجله عصر اندیشه در کتاب‌فروشی‌ها و کیوسک‌های مطبوعاتی و نسخه الکترونیک آن نیز در فضای مجازی قابل ابتیاع است.