پارادوکس معاصریت در ایران؛ از ناکارآمدی دانشگاه‌ها تا گسست مخاطب

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی موزه هنرهای معاصر تهران، اولین نشست از مجموعه سلسله نشست‌های «پرسش‌های اکنون» با هدف طرح پرسش‌های بنیادین هنری و با موضوع «چه چیزی معاصر است؟» عصر دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ در سالن سینمای موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.

در این نشست، بهزاد حاتم و ابراهیم حقیقی، سخنرانان برنامه، به گفتگو درباره چیستی هنر معاصر، نسبت آن با مدرنیته و دشواری‌های فراروی آن در ایران پرداختند. حسین گنجی، دبیر نشست، اداره جلسه را بر عهده داشت.

بهزاد حاتم، هنر معاصر را هم‌روزگار با هر دوره دانست و آن را مفهومی آغاز و پایان‌ناپذیر معرفی کرد و نقطه عطف آن در ایران را پس از انقلاب ۱۳۵۷ برشمرد.

ابراهیم حقیقی اما با نگاهی تاریخ‌نگارانه، تکیه صرف بر زمان را برای تعریف معاصریت ناکافی خواند و با اشاره به برنامه درسیِ منسوخِ دانشکده‌های هنر، گفت که هنر ایران به‌سادگی از مدرنیته به معاصریت نرسیده است.

حاتم با اشاره به تغییر رویکرد موزه‌های معاصر جهان از سال ۲۰۰۰، موزه هنرهای معاصر تهران را دیگر «معاصر» ندانست و گالری‌های خصوصی را محل ظهور هنر روز ایران معرفی کرد. حقیقی نیز هنرمندانِ بزرگِ امروز ایران را اغلب خودآموخته دانست و دانشگاه‌ها را در تربیتِ آنان ناکارآمد خواند.

در بخش دیگری از نشست، حقیقی از فاصله عمیق مخاطبِ ایرانی با هنر معاصر سخن گفت و حاتم این پدیده را جهانی دانست و بر نقشِ نخبگان در پیشبردِ جامعه تأکید کرد.

در این نشست، حاتم و حقیقی، هر ۲ بر فردگرایی روزافزون در هنر معاصر اتفاق نظر داشتند، هرچند حقیقی از جنبش‌های تاریخیِ پیشین مانند «گروه آزاد» و «سقاخانه» به‌عنوان مانیفست‌های نانوشته هویت‌خواهانه یاد کرد.

حاتم در پایان، هنرمندانِ جوانِ ایران را درخشان و هم‌پایِ جهان ارزیابی کرد.

حسین گنجی نیز در پایان نشست، هنر معاصر را فاقد پاسخ قطعی دانست و این نشست را گامی برای پرسشگری و نزدیک‌تر شدن به فهمی واقعی‌تر از معاصریت توصیف کرد.