رجایی نیا:‌سیاست‌های جمعیتی بدون رفع دغدغه‌های اقتصادی موفق نمی‌شود

به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین علی رجائی نیا ظهر شنبه در همایش ملی «حکمرانی جمعیت و خانواده» که با حضور مدیران حوزه‌های علمیه در مجتمع یاوران حضرت مهدی (عج) قم برگزار شد، با بیان اینکه مسئله جمعیت یکی از مهم‌ترین موضوعات راهبردی کشور است، اظهار کرد: نگاه به جمعیت نباید صرفاً به آمار موالید یا شاخص‌های اقتصادی محدود شود، بلکه این موضوع با خانواده، فرهنگ، سبک زندگی، عدالت اجتماعی، تربیت نسل آینده و حکمرانی ارتباطی عمیق و مستقیم دارد.

وی افزود: هرگونه سیاست‌گذاری در این حوزه باید با نگاهی جامع و چندبعدی انجام شود، زیرا آینده فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی کشور با وضعیت جمعیتی گره خورده است و نمی‌توان این مسئله را از سایر مؤلفه‌های جامعه جدا دانست.

این استاد حوزه علمیه با اشاره به جایگاه فرزند در آموزه‌های اسلامی گفت: در فرهنگ دینی، فرزند نعمتی الهی و مایه برکت خانواده و جامعه به شمار می‌رود و نگاه اسلام به فرزندآوری، نگاهی مبتنی بر رشد، تعالی و استمرار نسل صالح است.

مسئول مرکز ارتباطات حوزه و نظام، ادامه داد: سیره انبیا و صالحان نیز نشان می‌دهد که تربیت نسل شایسته همواره از مهم‌ترین دغدغه‌های آنان بوده و همین نگاه باید در سیاست‌گذاری‌های فرهنگی و اجتماعی کشور مورد توجه قرار گیرد.

جمعیت جوان زمینه‌ساز پیشرفت کشور است

رجایی نیا با بیان اینکه تربیت فرزند صالح باید در کانون برنامه‌ریزی خانواده‌ها قرار گیرد، گفت: زمانی که خانواده، فرزندآوری و تربیت نسل آینده را به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی خود بپذیرد، آثار آن به تدریج در سطح جامعه نمایان خواهد شد و زمینه رشد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور فراهم می‌شود.

وی افزود: جامعه‌ای که از جمعیتی جوان، بانشاط، توانمند و تربیت‌یافته برخوردار باشد، ظرفیت بیشتری برای تولید، نوآوری، پیشرفت و توسعه خواهد داشت و به همین دلیل، نباید مسئله جمعیت را تنها در قالب افزایش یا کاهش یک شاخص آماری تحلیل کرد.

این استاد حوزه علمیه با اشاره به دیدگاه‌های اقتصادی درباره نقش جمعیت در توسعه اظهار کرد: بسیاری از نظریه‌های اقتصادی، نیروی انسانی را مهم‌ترین سرمایه توسعه می‌دانند و تجربه کشورهای مختلف نیز نشان می‌دهد که کاهش جمعیت فعال، به مرور زمان اقتصاد را با چالش‌های جدی مواجه می‌کند.

مسئول مرکز ارتباطات حوزه و نظام، افزود: امروز برخی کشورهای توسعه‌یافته برای جبران کمبود نیروی انسانی ناچار به جذب نیروی کار از سایر کشورها شده‌اند و این تجربه نشان می‌دهد که حفظ جمعیت جوان و فعال، یکی از الزامات رشد پایدار اقتصادی است.

رجایی نیا خاطرنشان کرد: در کنار رشد اقتصادی، تحقق عدالت نیز اهمیت فراوانی دارد و سیاست‌های جمعیتی باید با عدالت اقتصادی و اجتماعی، توزیع مناسب امکانات و ایجاد فرصت‌های برابر برای خانواده‌ها همراه باشد.

فرهنگ فرزندآوری بدون حمایت اقتصادی تقویت نمی‌شود

وی با تأکید بر اینکه تبلیغ فرزندآوری باید همزمان با رفع موانع واقعی زندگی مردم انجام شود، گفت: نمی‌توان بدون توجه به مشکلات معیشتی و نگرانی‌های اقتصادی خانواده‌ها، تنها بر افزایش فرزندآوری تأکید کرد.

این استاد حوزه علمیه افزود: پاسخ‌گویی منطقی به دغدغه‌های اقتصادی خانواده‌ها، تبیین مبانی دینی این موضوع و همچنین برنامه‌ریزی دولت برای ایجاد امنیت اقتصادی، از مهم‌ترین پیش‌نیازهای موفقیت سیاست‌های جمعیتی است.

وی ادامه داد: خانواده‌ای که نسبت به آینده اقتصادی خود اطمینان نداشته باشد، طبیعی است در تصمیم‌گیری برای فرزندآوری با تردید مواجه شود؛ از این رو سیاست‌های حمایتی، اقتصادی و اجتماعی باید همسو با سیاست‌های جمعیتی تدوین و اجرا شوند.

رجایی نیا با تأکید بر ضرورت اجرای کامل قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت اظهار کرد: تصمیم‌گیری در این حوزه باید بر پایه داده‌های دقیق، پژوهش‌های علمی و اطلاعات به‌روز درباره وضعیت خانواده‌ها، ازدواج، فرزندآوری و عوامل مؤثر بر کاهش جمعیت صورت گیرد.

وی افزود: علاوه بر تدوین سیاست‌های مناسب، نظارت بر اجرای قوانین نیز اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا قوانین زمانی اثرگذار خواهند بود که به صورت کامل و دقیق اجرا شده و دستگاه‌های مسئول نسبت به عملکرد خود پاسخگو باشند.

بازتعریف سبک زندگی یک ضرورت فرهنگی است

این استاد حوزه علمیه با اشاره به نقش فرهنگ در حل مسئله جمعیت گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات، بازتعریف مفاهیمی همچون موفقیت، خوشبختی و سبک زندگی در جامعه است، زیرا در سال‌های اخیر برخی الگوهای فرهنگی، پیشرفت را صرفاً در رفاه مادی و موفقیت فردی خلاصه کرده‌اند و جایگاه خانواده و فرزندآوری را کمرنگ ساخته‌اند.

وی افزود: رسانه‌ها، تولیدات فرهنگی، فیلم‌ها، سریال‌ها و برنامه‌های آموزشی باید تصویری واقعی، امیدبخش و متعادل از خانواده و فرزندآوری ارائه دهند تا نگرش جامعه نسبت به این موضوع اصلاح شود.

رجایی نیا همچنین بر ضرورت آموزش مهارت‌های زندگی، مسئولیت‌پذیری، خانواده و فرزندآوری در نظام آموزشی تأکید کرد و گفت: این آموزش‌ها باید متناسب با سن دانش‌آموزان و به شیوه‌ای علمی و تدریجی ارائه شود تا نسل آینده با آمادگی بیشتری وارد زندگی خانوادگی شود.

وی با اشاره به ظرفیت حوزه‌های علمیه در این زمینه اظهار کرد: مدارس علمیه می‌توانند علاوه بر مأموریت‌های آموزشی و پژوهشی، در عرصه آموزش‌های عمومی و مهارت‌های اجتماعی نیز نقش‌آفرینی کنند و با برگزاری دوره‌های کوتاه‌مدت در حوزه خانواده، تربیت فرزند، مشاوره و مهارت‌های زندگی، ارتباط خود با جامعه را بیش از پیش گسترش دهند.

این استاد حوزه علمیه در پایان تأکید کرد: استفاده حداکثری از ظرفیت‌های علمی و فرهنگی حوزه‌های علمیه در کنار تقویت آموزش‌های عمومی و مهارت‌های زندگی، می‌تواند نقش مؤثری در تحکیم بنیان خانواده، اصلاح روندهای جمعیتی و تربیت نسل آینده ایفا کند.