دیازپام و خواب آرام؛ یک باور غلط و خطرناک

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رادیو سلامت، لیلا امامی، در پاسخ به پرسش مخاطبان مبنی بر اینکه آیا استفاده از قرص دیازپام برای درمان بی‌خوابی واقعاً بی‌خطر است یا خیر، افزود: اگرچه دیازپام و داروهای هم‌خانواده آن در کوتاه‌مدت ممکن است به فرد کمک کنند تا راحت‌تر به خواب برود اما مصرف مداوم و بدون نظارت این داروها می‌تواند منجر به پیامدهای بسیار سنگینی شود.

وی تأکید کرد: این داروها نباید به هیچ عنوان بدون تجویز و زیر نظر مستقیم پزشک مصرف شوند.

امامی در ادامه به یکی از جدی‌ترین چالش‌های این دارو یعنی بحث وابستگی اشاره کرد و توضیح داد: بدن انسان به تدریج به این دارو عادت می‌کند و این موضوع باعث می‌شود فرد برای تجربه‌ همان اثر اولیه ناچار به ادامه مصرف یا حتی بالا بردن دوز دارو شود. این روند باعث می‌شود که قطع مصرف دارو بسیار دشوار شود و فرد در زمان ترک دچار بی‌خوابی شدید و بی‌قراری شود که این خود یک چرخه خطرناک است.

وی خاطرنشان کرد: با گذشت زمان دارو اثر اولیه خود را از دست می‌دهد و بیمار برای رسیدن به همان نتیجه قبلی به مقدار بیشتری از دارو نیاز پیدا می‌کند. این وضعیت اگر کنترل نشود می‌تواند به سرعت به یک اعتیاد دارویی تبدیل شود و کنترل مصرف را برای بیمار به شدت سخت کند.

امامی به پیامدهای ذهنی مصرف طولانی‌مدت دارو اشاره کرد و هشدار داد: مصرف مداوم و بی‌رویه داروهای آرام‌بخش مانند دیازپام می‌تواند در آینده احتمال ابتلا به بیماری‌های زوال عقل از جمله آلزایمر را در افراد افزایش دهد.

وی تأکید کرد: بسیاری از مردم تصور می‌کنند چون دارو در کوتاه‌مدت خواب را بهتر می‌کند پس بی‌خطر است اما این یک باور غلط و بسیار آسیب‌زا است.

امامی در ادامه نگاه ویژه‌ای به سلامت سالمندان داشت و تصریح کرد: این داروها به‌ویژه برای افراد مُسن بسیار خطرناکند و مصرف آنها باید با احتیاط فوق‌العاده همراه باشد. دلیل این حساسیت بالا این است که در سنین بالا این داروها باعث افزایش احتمال گیجی و ضعف تعادل می‌شوند که این امر خطر زمین خوردن را به شدت بالا می‌برد. زمین خوردن در سالمندان می‌تواند مستقیماً منجر به شکستگی لگن و عوارض جسمی بسیار جدی شود.

وی در پایان یادآور شد: بی‌خوابی در واقع یک علامت از یک مشکل است و نه یک بیماری مستقل. نباید با سرکوب کردن بی‌خوابی از طریق داروهای آرام‌بخش به جای بررسی علت اصلی مشکل اقدام کرد. سلامت خواب نباید با ریسک وابستگی، آسیب‌های مغزی و جسمی معامله شود و مصرف دیازپام باید همیشه تحت نظارت دقیق پزشک و در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام گیرد.