همان‌گونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است

به گزارش خبرنگار مهر،در سلسله مباحث «شناخت امام علیه‌السلام» با سخنرانی حجت‌الاسلام علوی تهرانی ایشان با اشاره به آیات ابتدایی سوره مبارکه نبأ گفت: خداوند متعال در این سوره می‌فرماید «عَمَّ یَتَسَاءَلُونَ * عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ * الَّذِی هُمْ فِیهِ مُخْتَلِفُونَ»، در تفسیر این آیات باید به دو پرسش اساسی توجه کرد، نخست باید روشن شود که مقصود از «نبأ عظیم» چیست یا کیست، و دوم اینکه اختلافی که آیه از آن سخن می‌گوید، درباره چه موضوعی است.

این استاد حوزه با استناد به روایتی از امام باقر(ع) بیان کرد: در روایات اهل‌بیت(ع) «نبأ عظیم» به وجود مقدس امیرالمؤمنین حضرت علی علیه‌السلام تفسیر شده است. در روایتی از ابی‌حمزه ثمالی آمده است که درباره این آیه از امام باقر علیه‌السلام پرسش شد و آن حضرت فرمودند که این آیه درباره امیرالمؤمنین علیه‌السلام است.

وی افزود: بر اساس این روایت، امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمودند؛ «ما لله عزوجل آیة هی أکبر منی، ولا لله من نبأ أعظم منی» یعنی برای خداوند نشانه‌ای بزرگ‌تر از من وجود ندارد و خبری بزرگ‌تر از من نیست.

حجت‌الاسلام علوی تهرانی تأکید کرد: بر این اساس، «نبأ عظیم» یکی از عناوین بلند امیرالمؤمنین علیه‌السلام است؛ عنوانی که نشان‌دهنده جایگاه ولایت در منظومه معارف اسلامی است.

وی در ادامه با اشاره به نقل دیگری از اصبغ بن نباته گفت: امیرالمؤمنین علیه‌السلام خطاب به یاران خود فرمودند «والله أنا النبأ العظیم الذی هم فیه مختلفون» به خدا سوگند، من همان خبر بزرگ هستم که مردم درباره آن اختلاف کرده‌اند.

این استاد حوزه با اشاره به آیات بعدی سوره نبأ، یعنی «کلا سیعلمون ثم کلا سیعلمون»، افزود: در برخی روایات، این آیه به زمانی تفسیر شده است که حقیقت جایگاه امیرالمؤمنین علیه‌السلام برای همگان روشن خواهد شد؛ روزی که حق و باطل آشکار می‌شود و جایگاه ولایت بر همه معلوم خواهد شد.

حجت‌الاسلام علوی تهرانی همچنین با اشاره به تعبیر «قسیم النار و الجنة» درباره امیرالمؤمنین علیه‌السلام گفت: در روایات آمده است که حضرت میان بهشت و جهنم می‌ایستند و خطاب به آتش می‌فرمایند: «هذا لی و هذا لک»؛ یعنی این گروه برای من و آن گروه برای توست. این تعبیر نشان‌دهنده جایگاه عظیم ولایت در سرنوشت نهایی انسان است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به مفهوم «نعمت» در زندگی انسان پرداخت و گفت: همه انسان‌ها، با وجود تفاوت‌ها و اختلاف‌هایی که در زندگی دارند، در جست‌وجوی رفاه و آسایش‌اند. از دوران‌های ابتدایی زندگی بشر تا امروز، انسان همواره به دنبال چیزی بوده که زندگی او را آسان‌تر و آرام‌تر کند.

حجت‌الاسلام علوی تهرانی افزود: در نگاه دینی، آنچه سبب آسایش، آرامش و رفاه انسان می‌شود، «نعمت» نام دارد. نعمت، امری دل‌پسند و متناسب با نیاز انسان است که از جانب خداوند عطا می‌شود.

وی با اشاره به آیه ۱۸ سوره نحل گفت: خداوند متعال می‌فرماید؛ «وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا» اگر نعمت‌های خدا را شمارش کنید، هرگز نمی‌توانید آن‌ها را احصا کنید. این آیه نشان می‌دهد که نعمت‌های الهی بی‌شمار و غیرقابل شمارش‌ هستند.

این استاد حوزه در ادامه، نعمت‌های الهی را به دو دسته مادی و معنوی تقسیم کرد و اظهار داشت: برخی نعمت‌ها مربوط به جنبه جسمانی و مادی انسان است؛ مانند روزی، مال، مسکن، همسر و امکانات زندگی. اما برخی دیگر از نعمت‌ها، معنوی‌اند؛ مانند عقل، ایمان و یقین که با روح و حقیقت انسان ارتباط دارند.

وی تأکید کرد: انسان موجودی دو ساحتی است و به همین دلیل، هم نیازهای مادی دارد و هم نیازهای معنوی. همان‌گونه که جسم انسان به روزی مادی نیاز دارد، روح او نیز به معرفت، ایمان، عقل و یقین نیازمند است.

علوی تهرانی در پایان خاطرنشان کرد: شناخت نعمت‌های الهی و توجه به منشأ آن‌ها، انسان را متوجه خداوند می‌کند و سبب می‌شود که در مسیر زندگی، تنها به ظواهر مادی تکیه نکند؛ بلکه نعمت‌های معنوی و جایگاه هدایت و ولایت را نیز بشناسد.