نخستین و مهم‌ترین اصل تغذیه در دوران بارداری

احمد اسماعیل‌زاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر با تأکید بر تفاوت نیازهای تغذیه‌ای زنان در دوران بارداری گفت: نخستین گام در تغذیه صحیح مادران باردار، توجه دقیق به میزان افزایش وزن متناسب با شرایط بدنی پیش از بارداری است؛ موضوعی که نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت مادر، جنین و روند زایمان دارد.

تغییر نیازهای تغذیه‌ای با پیشرفت بارداری

به گفته اسماعیل‌زاده، با ورود زنان به دوره بارداری، نیازهای تغذیه‌ای آن‌ها به‌طور طبیعی نسبت به حالت عادی تغییر می‌کند و با پیشرفت بارداری، نیاز به برخی مواد مغذی افزایش می‌یابد. با این حال، صرف‌نظر از نوع مواد غذایی مصرفی، میزان غذای دریافتی و کنترل وزن اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: اگر دریافت انرژی بیش از نیاز واقعی بدن باشد و منجر به افزایش وزن بیش از حد شود، مادر باردار در معرض مشکلات متعددی از جمله افزایش خطر پرفشاری خون و دیابت بارداری قرار می‌گیرد؛ مسائلی که می‌توانند عوارضی برای دوران بارداری، زایمان و حتی سلامت جنین و نوزاد به همراه داشته باشند.

الگوی افزایش وزن در زنان با وزن طبیعی

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تصریح کرد: بر اساس توصیه‌های علمی، زنانی که با وزن طبیعی وارد بارداری می‌شوند، باید به‌طور متوسط بین ۱۳ تا ۱۴ کیلوگرم در طول بارداری وزن اضافه کنند. این افزایش وزن باید تدریجی و کنترل‌شده باشد؛ به‌طوری‌که در سه‌ماهه اول حدود یک تا یک‌ونیم کیلوگرم، تا پایان ماه ششم حدود ۴ تا ۴.۵ کیلوگرم و در ادامه بارداری به‌صورت متعادل افزایش یابد.

وی تأکید کرد: پایش منظم وزن و رعایت الگوی تغذیه متعادل، پایه اصلی یک بارداری سالم و تضمین‌کننده سلامت مادر و نوزاد است.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به الگوی افزایش وزن در سه‌ماهه سوم بارداری گفت: در این دوره معمولاً توصیه می‌شود مادران باردار بیش از سه کیلوگرم در هر ماه وزن اضافه نکنند؛ به این ترتیب مجموع افزایش وزن در سه‌ماهه سوم حدود ۹ کیلوگرم خواهد بود و در نهایت، افزایش وزن کل برای زنانی که با وزن طبیعی وارد بارداری شده‌اند، به حدود ۱۳ تا ۱۳.۵ و حداکثر ۱۴ کیلوگرم می‌رسد.

وی افزود: برای زنانی که با اضافه‌وزن وارد دوران بارداری می‌شوند، بسته به شدت اضافه‌وزن، معمولاً افزایش وزن مجاز کمتر در نظر گرفته می‌شود و توصیه می‌کنیم در مجموع بین ۷ تا ۹ کیلوگرم در طول بارداری وزن اضافه کنند. برنامه غذایی این گروه نیز بر همین اساس تنظیم می‌شود تا بدن مادر دچار مشکل نشود و خطر عوارض بارداری کاهش یابد.

اسماعیل‌زاده ادامه داد: در مقابل، زنانی که با کم‌وزنی یا لاغری وارد بارداری می‌شوند، مجاز به افزایش وزن بیشتری هستند و در این افراد معمولاً تا ۱۸ کیلوگرم افزایش وزن، بسته به شدت لاغری، قابل قبول است. برای این گروه نیز برنامه غذایی متناسب با شرایط بدنی و پیشرفت بارداری طراحی می‌شود.

به گفته وی، این برنامه‌ها معمولاً با مراجعات منظم و ماهانه به کارشناسان تغذیه تنظیم می‌شود تا هم روند افزایش وزن به‌درستی پایش شود و هم نیازهای تغذیه‌ای مادر و جنین، متناسب با مراحل مختلف بارداری، به‌طور کامل تأمین شود.